Namo tassa bhagavato arahato sammàsambuddhassa.

3. Tatiyo paõõàsako

[BJT Page 218] [\x 218/]

2. Kesivaggo

4. 3. 2. 1.

(Kesisuttaü)

(Sàvatthinidànaü)

11. Atha [PTS Page 112] [\q 112/] kho kesi assadammasàrathã yena bhagavà tenupasaïkami. Upasaïkamitvà bhagavantaü abhivàdetvà ekamantaü nisãdi. Ekamantaü nisinnaü kho kesiü assadammasàrathiü bhagavà etadavoca:

Ahaü kho bhante assadammaü saõhenapi vinemi, pharusenapi vinemi, saõhapharusenapi vinemãti.

Sace te kesi, assadammo saõhenapi vinayaü na upeti, pharusenapi vinayaü na upeti, saõhapharusenapi vinayaü na upeti, kinti naü karosãti?

Sace me bhante assadammo saõhenapi vinayaü na upeti, pharusenapi vinayaü na upeti, saõhapharusenapi vinayaü na upeti, hanàmi naü bhante. Taü kissa hetu? Mà me àcariyakulassa avaõõo ahosãti.

Ahaü kho kesi, purisadammaü saõhenapi vinemi, pharusenapi vinemi, saõhapharusenapi vinemi. Tatiradaü kesi, saõhasmiü: iti kàyasucaritaü, iti kàyasucaritassa vipàko. Iti vacãsucaritaü, iti vacãsucaritassa vipàko. Iti manosucaritaü, iti manosucaritassa vipàko. Iti devà, iti manussà.

Tatiradaü kesi, pharusasmiü: iti kàyaduccaritaü, iti kàyaduccaritassa vipàko. Iti vacãduccaritaü, iti vacãduccaritassa vipàko. Iti manoduccaritaü iti manoduccaritassa vipàko. Iti nirayo, iti tiracchànayoni, iti pettivisayo.

Tatiradaü kesi, saõhapharusasmiü. Iti kàyasucaritaü, iti kàyasucaritassa vipàko. Iti kàyaduccaritaü, iti kàyaduccaritassa vipàko. Iti vacãsucaritaü, iti vacãsucaritassa vipàko. Iti vacãduccaritaü, iti vacãduccaritassa vipàko. Iti manosucaritaü, iti manosucaritassa vipàko. Iti manoduccaritaü, iti manoduccaritassa vipàko. Iti devà, iti manussà, iti nirayo, iti tiracchànayoni, iti pettivisayoti.

[BJT Page 220] [\x 220/]

Sace te bhante purisadammo saõhena vinayaü na upeti,

[PTS Page 113] [\q 113/] pharusena vinayaü na upeti, saõhapharusena vinayaü na upeti, kinti naü bhagavà karotãti?

Sace me kesi, purisadammo saõhena vinayaü na upeti, pharusena vinayaü na upeti, saõhapharusena vinayaü na upeti, hanàmi naü kesãti.

Na kho bhante bhagavato pàõàtipàto kappati. Atha ca pana bhagavà evamàha: hanàmi naü kesãti.

Saccaü kesi, na tathàgatassa pàõàtipàto kappati. Api ca so purisadammo saõhena vinayaü na upeti, pharusena vinayaü na upeti, saõhapharusena vinayaü na upeti, na tathàgato vattabbaü anusàsitabbaü ma¤¤ati. Napi vi¤¤å sabrahmacàrã vattabbaü anusàsitabbaü ma¤¤anti. Vadho hesa kesi, ariyassa vinaye yaü na tathàgato vattabbaü anusàsitabbaü ma¤¤ati. Napi vi¤¤å sabrahmacàrã vattabbaü anusàsitabbaü ma¤¤antãti.

So hi nåna bhante suvadho hoti yaü na tathàgato vattabbaü anusàsitabbaü ma¤¤ati. Napi vi¤¤å sabrahmacàrã vattabbaü anusàsitabbaü ma¤¤antãti.

Abhikkantaü bhante, abhikkantaü bhante, seyyathàpi bhante, nikkujjitaü và ukkujjeyya, pañicchannaü và vivareyya, måëhassa và maggaü àcikkheyya, andhakàre và telapajjotaü dhàreyya, cakkhumanto råpàni dakkhintãti. Evamevaü bhagavatà anekapariyàyena dhammo pakàsito, esàhaü bhagavantaü saraõaü gacchàmi dhammaü ca bhikkhusaüghaü ca. Upàsakaü maü bhante bhagavà dhàretu ajjatagge pàõupetaü saraõaü gatanti.

4. 3. 2. 2.

(Assàjànãyajava suttaü)

12. Catåhi bhikkhave aïgehi samannàgato ra¤¤o bhadro assàjànãyo ràjàraho hoti ràja bhoggo. Ra¤¤o aïgantveva saïkhaü gacchati.

Katamehi catåhi? Ajjavena, javena, khantiyà, soraccena.

Imehi kho bhikkhave catåhi aïgehi samannàgato ra¤¤o bhadro assàjànãyo ràjàraho hoti ràjabhoggo. Ra¤¤o aïgantveva saïkhaü gacchati.

Evameva kho bhikkhave catåhi dhammehi samannàgato bhikkhu àhuneyyo hoti pàhuõeyyo, dakkhiõeyyo, a¤jalikaraõãyo anuttaraü pu¤¤akkhettaü lokassa.

Katamehi catåhi? Ajjavena javena khantiyà soraccena.

Imehi kho bhikkhave catåhi dhammehi samannàgato [PTS Page 114] [\q 114/] bhikkhu àhuneyyo hoti pàhuõeyyo, dakkhiõeyyo, a¤jalikaraõãyo anuttaraü pu¤¤akkhettaü lokassàti.

[BJT Page 222] [\x 222/]

4. 3. 2. 3.

(Assàjànãyapatodasuttaü)

13. Cattàrome bhikkhave bhadrà assàjànãyà santo saüvijjamànà lokasmiü. Katame cattàro?

Idha bhikkhave ekacco bhadro assàjànãyo patodacchàyaü disvà saüvijjati saüvegaü àpajjati: "kiünu kho maü ajja assadammasàrathã kàraõaü kàressati, kimassàhaü patikaromã"ti. Eva råpopi bhikkhave idhekacco bhadro assàjàniyo hoti. Ayaü bhikkhave pañhamo bhadro assàjànãyo santo saüvijjamàno lokasmiü.

Puna ca paraü bhikkhave idhekacco bhadro assàjànãyo naheva kho patodacchàyaü disvà saüvijjati saüvegaü àpajjati, api ca kho lomavedhaviddho saüvijjati saüvegaü àpajjati: "kiünu kho maü ajja assadammasàrathã kàraõaü kàressati, kimassàhaü patikaromã"ti. Evaråpopi bhikkhave idhekacco bhadro assàjànãyo hoti. Ayaü bhikkhave dutiyo bhadro assàjànãyo santo saüvijjamàno lokasmiü.

Puna ca paraü bhikkhave idhekacco bhadro assàjànãyo naheva kho patodacchàyaü disvà saüvijjati saüvegaü àpajjati, napi lomavedhaviddho saüvijjati saüvegaü àpajjati. Api ca kho cammavedhaviddho saüvijjati saüvegaü àpajjati: "kiünu kho maü ajja assadammasàrathã kàraõaü kàressati, kimassàhaü patikaromã"ti. Evaråpopi bhikkhave idhekacco bhadro assàjànãyo hoti. Ayaü bhikkhave tatiyo bhadro assàjànãyo santo saüvijjamàno lokasmiü.

Puna ca paraü bhikkhave idhekacco bhadro assàjànãyo naheva kho patodacchàyaü disvà saüvijjati saüvegaü àpajjati, napi lomavedhaviddho saüvijjati saüvegaü àpajjati. Napi cammavedhaviddho saüvijjati saüvegaü àpajjati. Api ca kho aññhivedhaviddho saüvijjati saüvegaü àpajjati: [PTS Page 115] [\q 115/] "kiünu kho maü ajja assadammasàrathã kàraõaü kàressati, kimassàhaü patikaromã"ti. Evaråpopi bhikkhave idhekacco bhadro assàjànãyo hoti. Ayaü bhikkhave catuttho bhadro assàjànãyo santo saüvijjamàno lokasmiü.

Ime kho bhikkhave cattàro bhadrà assàjànãyà santo saüvijjamànà lokasmiü.

Evameva kho bhikkhave cattàrome bhadrà purisàjànãyà santo saüvijjamànà lokasmiü. Katame cattàro?

[BJT Page 224] [\x 224/]

Idha bhikkhave ekacco bhadro purisàjànãyo suõàti amukasmiü nàma gàme và nigame và itthã và puriso và dukkhito và kàlakato vàti. So tena saüvijjati saüvegaü àpajjati. Saüviggo yoniso padahati. Pahitatto kàyena ceva paramasaccaü sacchikaroti, pa¤¤àya ca ativijjha passati. Seyyathàpi so bhikkhave bhadro assàjàniyo patodacchàyaü disvà saüvijjati saüvegaü àpajjati, tathåpamàhaü bhikkhave imaü bhadraü purisàjànãyaü vadàmi. Evaråpopi bhikkhave idhekacco bhadro purisàjànãyo hoti. Ayaü bhikkhave pañhamo bhadro purisàjànãyo santo saüvijjamàno lokasmiü.

Puna ca paraü bhikkhave idhekacco bhadro purisàjànãyo naheva kho suõàti amukasmiü nàma gàme và nigame và itthã và puriso và dukkhito và kàlakato và ti. Api ca kho sàmaü passati. Itthiü và purisaü và dukkhitaü và kàlakataü và. So tena saüvijjati saüvegaü àpajjati. Saüviggo yoniso padahati. Pahitatto kàyena ceva paramasaccaü sacchikaroti, pa¤¤àya ca ativijjha passati. Seyyathàpi so bhikkhave bhadro assàjànãyo lomavedhaviddho saüvijjati saüvegaü àpajjati, tathåpamàhaü bhikkhave imaü bhadraü purisàjànãyaü vadàmi. Evaråpopi bhikkhave idhekacco bhadro purisàjànãyo hoti. Ayaü bhikkhave dutiyo bhadro purisàjànãyo santo saüvijjamàno lokasmiü.

Puna ca paraü bhikkhave idhekacco bhadro purisàjànãyo naheva kho suõàti amukasmiü nàma gàme và nigame và itthã và puriso và dukkhito và kàlakato và ti, napi sàmaü passati. Itthiü và purisaü và dukkhitaü và kàlakataü và. Api ca khvassa ¤àti và sàlohito và dukkhito và hoti kàlakato và. So tena saüvijjati saüvegaü àpajjati. [PTS Page 116] [\q 116/] saüviggo yoniso padahati. Pahitatto kàyena ceva paramasaccaü sacchikaroti, pa¤¤àya ca ativijjha passati. Seyyathàpi so bhikkhave bhadro assàjànãyo cammavedhaviddho saüvijjati saüvegaü àpajjati, tathåpamàhaü bhikkhave imaü bhadraü purisàjànãyaü vadàmi, evaråpopi bhikkhave idhekacco bhadro purisàjànãyo hoti. Ayaü bhikkhave tatiyo bhadro purisàjànãyo santo saüvijjamàno lokasmiü.

Puna ca paraü bhikkhave idhekacco bhadro purisàjànãyo naheva kho suõàti amukasmiü nàma gàme và nigame và itthã và puriso và dukkhito và kàlakato và ti. Napi sàmaü passati itthiü và purisaü và dukkhitaü và kàlakataü và. Napissa ¤àti và sàlohito và dukkhito và hoti kàlakato và. Api ca kho sàma¤¤eva phuññho hoti sàrãrikàhi vedanàhi dukkhàhi tibbàhi kharàhi kañukàhi asàtàhi amanàpàhi pàõaharàhi. So tena saüvijjati, saüvegaü àpajjati, saüviggo yoniso padahati. Pahitatto kàyena ceva paramasaccaü sacchikaroti, pa¤¤àya ca ativijjha passati. Seyyathàpi so bhikkhave bhadro assàjànãyo aññhivedhaviddho saüvijjati saüvegaü àpajjati, tathåpamàhaü bhikkhave imaü bhadraü purisàjànãyaü vadàmi, evaråpopi bhikkhave idhekacco bhadro purisàjànãyo hoti. Ayaü bhikkhave catuttho bhadro purisàjànãyo santo saüvijjamàno lokasmiü.

Ime kho bhikkhave cattàro bhadrà purisàjànãyà santo saüvijjamànà lokasminti.

[BJT Page 226] [\x 226/]

4. 3. 2. 4.

(Nàgasuttaü)

14. Catåhi bhikkhave aïgehi samannàgato ra¤¤o nàgo ràjàraho hoti ràjabhoggo. Ra¤¤o aïgantveva saïkhaü gacchati. Katamehi catåhi?

Idha bhikkhave ra¤¤o nàgo sotà ca hoti hantà ca khantà ca gantà ca.

[PTS Page 117] [\q 117/] hanti rathampi hanti rathikampi hanti pattikampi hanti. Evaü kho bhikkhave ra¤¤o nàgo hantà hoti.

Imehi kho bhikkhave catåhi aïgehi samannàgato ra¤¤o nàgo ràjàraho hoti ràjabhoggo. Ra¤¤o aïgantveva saïkhaü gacchati.

Evameva kho bhikkhave catåhi dhammehi samannàgato bhikkhu àhuneyyo hoti pàhuõeyyo, dakkhiõeyyo, a¤jalikaraõãyo, anuttaraü pu¤¤akkhettaü lokassa.

Katamehi catåhi? Idha bhikkhave bhikkhu sotà ca hoti hantà ca khantà ca gantà ca.

[BJT Page 228] [\x 228/]

Katha¤ca bhikkhave bhikkhu khantà hoti? Idha bhikkhave bhikkhu khamo hoti sãtassa uõhassa jighacchàya pipàsàya óaüsamakasavàtàtapasiriüsapasamphassànaü duruttànaü duràgatànaü vacanapathànaü,

[PTS Page 118] [\q 118/] uppannànaü sàrãrikànaü vedanànaü dukkhànaü tibbànaü kharànaü kañukànaü asàtànaü amanàpànaü pàõaharànaü adhivàsikajàtiko hoti. Evaü kho bhikkhave bhikkhu khantà hoti.

Katha¤ca bhikkhave bhikkhu gantà hoti? Idha bhikkhave bhikkhu yà disà agatapubbà iminà dãghena addhunà yadidaü sabbasaïkhàrasamatho sabbåpadhipañinissaggo taõhakkhayo viràgo nirodho nibbànaü, taü khippa¤¤eva gantà hoti. Evaü kho bhikkhave bhikkhu gantà hoti.

Imehi kho bhikkhave catåhi dhammehi samannàgato bhikkhu àhuneyyo hoti pàhuõeyyo, dakkhiõeyyo, a¤jalikaraõãyo, anuttaraü pu¤¤akkhettaü lokassàti.

4. 3. 2. 5.

(òhànasuttaü)

15. Cattàrimàni bhikkhave ñhànàni. Katamàni cattàri?

Atthi bhikkhave ñhànaü amanàpaü kàtuü, ta¤ca kayiramànaü anatthàya saüvattati. Atthi bhikkhave ñhànaü amanàpaü kàtuü, ta¤ca kayiramànaü atthàya saüvattati. Atthi bhikkhave ñhànaü manàpaü kàtuü, ta¤ca kayiramànaü anatthàya saüvattati. Atthi bhikkhave ñhànaü manàpaü kàtuü, ta¤ca kayiramànaü atthàya saüvattati.

Tatra bhikkhave yamidaü ñhànaü amanàpaü kàtuü, ta¤ca kayiramànaü anatthàya saüvattati, idaü bhikkhave ñhànaü ubhayeneva na kattabbaü ma¤¤ati. Yampidaü ñhànaü amanàpaü kàtuü, iminàpi taü na kattabbaü ma¤¤ati. Yampidaü ñhànaü kayiramànaü anatthàya saüvattati, iminàpi na kattabbaü ma¤¤ati. Idaü bhikkhave ñhànaü ubhayeneva na kattabbaü ma¤¤ati.

Tatra bhikkhave yamidaü ñhànaü amanàpaü kàtuü, ta¤ca kayiramànaü atthàya saüvattati, imasmiü bhikkhave ñhàne bàlo ca paõóito ca veditabbo purisatthàme purisaviriye purisaparakkame. Na bhikkhave bàlo iti pañisa¤cikkhati, 'ki¤càpi kho idaü ñhànaü amanàpaü kàtuü, atha carahidaü ñhànaü kayiramànaü atthàya saüvattatã'ti. So taü ñhànaü na karoti. Tassa taü ñhànaü akayiramànaü anatthàya saüvattati. Paõóito ca kho bhikkhave iti pañisaücikkhati: 'ki¤càpi kho idaü ñhànaü amanàpaü kàtuü, atha

[PTS Page 119] [\q 119/] carahidaü ñhànaü kayiramànaü atthàya saüvattatã'ti. So taü ñhànaü karoti. Tassa taü ñhànaü kayiramànaü atthàya saüvattatãti.

[BJT Page 230] [\x 230/]

Tatra bhikkhave yamidaü ñhànaü manàpaü kàtuü, ta¤ca kayiramànaü anatthàya saüvattati. Imasmimpi bhikkhave ñhàne bàlo ca paõóito ca veditabbo purisatthàme purisaviriye purisaparakkame. Na bhikkhave bàlo iti pañisaücikkhati: 'ki¤càpi kho idaü ñhànaü manàpaü kàtuü, atha carahidaü ñhànaü kayiramànaü anatthàya saüvattatã'ti. So taü ñhànaü karoti. Tassa taü ñhànaü kayiramànaü anatthàya saüvattati. Paõóito ca kho bhikkhave iti pañisaücikkhati: 'ki¤càpi kho idaü ñhànaü manàpaü kàtuü, atha carahidaü ñhànaü kayiramànaü anatthàya saüvattatã'ti. So taü ñhànaü na karoti. Tassa taü ñhànaü akayiramànaü atthàya saüvattati.

Tatra bhikkhave yamidaü ñhànaü manàpaü kàtuü, ta¤ca kayiramànaü atthàya saüvattati, idaü bhikkhave ñhànaü ubhayeneva kattabbaü ma¤¤ati. Yampidaü ñhànaü manàpaü kàtuü, iminàpi taü kattabbaü ma¤¤ati. Yampidaü ñhànaü kayiramànaü atthàya saüvattati, iminàpi taü kattabbaü ma¤¤ati. Idaü bhikkhave ñhànaü ubhayeneva kattabbaü ma¤¤ati.

Imàni kho bhikkhave cattàri ñhànànãti.

4. 3. 2. 6.

(Appamàdasuttaü)

16. Catåhi bhikkhave ñhànehi appamàdo karaõãyo. Katamehi catåhi?

Kàyaduccaritaü bhikkhave pajahatha. Kàyasucaritaü bhàvetha. Tattha ca mà pamàdattha. Vacãduccaritaü bhikkhave pajahatha. Vacãsucaritaü bhàvetha. Tattha ca mà pamàdattha. Manoduccaritaü bhikkhave pajahatha. Manosucaritaü bhàvetha. Tattha ca mà pamàdattha. Micchàdiññhiü bhikkhave pajahatha. Sammàdiññhiü bhàvetha. Tattha ca mà pamàdattha.

[PTS Page 120] [\q 120/] yato kho bhikkhave bhikkhuno kàyaduccaritaü pahãõaü hoti, kàyasucaritaü bhàvitaü. Vacãduccaritaü pahãõaü hoti, vacãsucaritaü bhàvitaü. Manoduccaritaü pahãõaü hoti, manosucaritaü bhàvitaü. Micchàdiññhi pahãõà hoti, sammàdiññhi bhàvità. So na bhàyati samparàyikassa maraõassàti.

[BJT Page 232] [\x 232/]

4. 3. 2. 7.

(ârakkhasuttaü)

17. Catusu bhikkhave ñhànesu attaråpena appamàdo saticetaso àrakkho karaõãyo. Katamesu catusu?

Mà me rajanãyesu dhammesu cittaü rajjãti attaråpena appamàdo saticetaso àrakkho karaõãyo.

Mà me dosanãyesu dhammesu cittaü dussãti attaråpena appamàdo saticetaso àrakkho karaõãyo.

Mà me mohanãyesu dhammesu cittaü muyhãti attaråpena appamàdo saticetaso àrakkho karaõãyo.

Mà me madanãyesu dhammesu cittaü majjãti attaråpena appamàdo saticetaso àrakkho karaõãyo.

Yato kho bhikkhave bhikkhuno rajanãyesu dhammesu cittaü na rajjati vãtaràgattà, dosanãyesu dhammesu cittaü na dussati vãtadosattà, mohanãyesu dhammesu cittaü na muyhati vãtamohattà, madanãyesu dhammesu cittaü na majjati vãtamadattà, so nacchambhati, na kampati, na vedhati, na santàsaü àpajjati. Na ca pana samaõavacanahetåpi gacchatãti.

4. 3. 2. 8.

(Saüvejanãyasuttaü)

18. Cattàrimàni bhikkhave saddhassa kulaputtassa dassanãyàni saüvejanãyàni ñhànàni. Katamàni cattàri?

Idha tathàgato jàtoti bhikkhave saddhassa kulaputtassa dassanãyaü saüvejanãyaü ñhànaü.

Idha tathàgato anuttaraü sammàsambodhiü abhisambuddhoti bhikkhave saddhassa kulaputtassa dassanãyaü saüvejanãyaü ñhànaü.

Idha tathàgato anuttaraü dhammacakkaü pavattesãti bhikkhave saddhassa kulaputtassa dassanãyaü saüvejanãyaü ñhànaü.

Idha tathàgato anupàdisesàya nibbànadhàtuyà parinibbutoti bhikkhave saddhassa kulaputtassa dassanãyaü saüvejanãyaü ñhànaü.

[PTS Page 121] [\q 121/] imàni kho bhikkhave cattàri saddhassa kulaputtassa dassanãyàni saüvejanãyàni ñhànànãti.

[BJT Page 234] [\x 234/]

4. 3. 2. 9.

(Bhayasuttaü)

19. Cattàrimàni bhikkhave bhayàni. Katamàni cattàri? Jàtibhayaü jaràbhayaü vyàdhibhayaü maraõabhayaü.

Imàni kho bhikkhave cattàri bhayànãti.

4. 3. 2. 10.

(Dutiyabhayasuttaü)

20. Cattàrimàni bhikkhave bhayàni. Katamàni cattàri? Aggibhayaü udakabhayaü ràjabhayaü corabhayaü.

Imàni kho bhikkhave cattàri bhayànãti.

2.
²[BJTS]= sa¤¤àto + 2. Pa¤¤àto machasaü.
[ChS]=
[PTS]=
[Thai]=
[Kambodian]=

3.
³[BJTS]= vinetãti. + 3. Dametãti aññhakathà.
[ChS]=
[PTS]=
[Thai]=
[Kambodian]=

4.
⁴[BJTS]= aññhikatvà + 1. Aññhiü katvàmachasaü.
[ChS]=
[PTS]=
[Thai]=
[Kambodian]=

5.
⁵[BJTS]= sabbaü cetaso + 2. Sabbacetasàmachasaü.
[ChS]=
[PTS]=
[Thai]=
[Kambodian]=

6.
⁶[BJTS]= hanti + 3. âhantimachasaü.
[ChS]=
[PTS]=
[Thai]=
[Kambodian]=

7.
⁷[BJTS]= hanti + 3. âhantimachasaü.
[ChS]=
[PTS]=
[Thai]=
[Kambodian]=

8.
⁸[BJTS]= sattippahàrànaü usuppahàrànaü + 4. Asippahàrànaü usupahàrànaümachasaü.
[ChS]=
[PTS]=
[Thai]=
[Kambodian]=

9.
⁹[BJTS]= khippa¤¤eva + 5. Khippamevamachasaü.
[ChS]=
[PTS]=
[Thai]=
[Kambodian]=

10.
¹⁰[BJTS]= sabbaü cetaso + 2. Sabbacetasàmachasaü.
[ChS]=
[PTS]=
[Thai]=
[Kambodian]=

11.
¹¹[BJTS]= vinodeti + 1. Vinodeti hanti machasaü.
[ChS]=
[PTS]=
[Thai]=
[Kambodian]=

12. ¹²[BJTS]= Kesãvaggo dutiyo + *Tassuddànaü: kesã chavo patodo ca nàgo ñhànena pa¤camã
Appamàdo ca àrakkho saüvejanãya¤ca dve bhayànãti. Machasaü.
[ChS]=
[PTS]=
[Thai]=
[Kambodian]=