Therāpadāna

Buddhavagga

1. Buddhaapadāna

Namo tassa Bhagavato Arahato Sammā­sambud­dhassa.

Tathāgataṃ jetavane vasantaṃ,
Apucchi vedehamunī nataṅgo;
“Sabbaññubuddhā kira nāma honti,
Bhavanti te hetubhi kehi vīra”.

Tadāha sabbaññuvaro mahesī,
Ānandabhaddaṃ madhurassarena;
“Ye pubbabuddhesu katādhikārā,
Aladdhamokkhā jinasāsanesu.

Teneva sam­bodhi­mukhena dhīrā,
Ajjhāsayenāpi mahābalena;
Paññāya tejena sutikkhapaññā,
Sabbaññubhāvaṃ anupāpuṇanti.

Ahampi pubbabuddhesu,
buddhat­ta­mabhi­pattha­yiṃ;
Manasāyeva hutvāna,
dhammarājā asaṅkhiyā.

Atha buddhāpadānāni,
suṇātha suddhamānasā;
Tiṃsa­pārami­sam­puṇṇā,
dhammarājā asaṅkhiyā.

Sambodhiṃ buddha­seṭṭhā­naṃ,
sasaṃghe lokanāyake;
Dasaṅgulī namassitvā,
sirasā abhivādayiṃ.

Yāvatā buddhakhettesu,
ratanā vijjan­tisaṅ­khiyā;
Ākāsaṭṭhā ca bhūmaṭṭhā,
manasā sabbamāhariṃ.

Tattha rūpiyabhūmiyaṃ,
pāsādaṃ māpayiṃ ahaṃ;
Nekabhummaṃ ratanāmayaṃ,
ubbiddhaṃ nabhamuggataṃ.

Vicit­ta­tham­bhaṃ sukataṃ,
suvibhattaṃ mahārahaṃ;
Kanaka­maya­saṅghā­ṭaṃ,
kontacchattehi maṇḍitaṃ.

Paṭhamā veḷuriyā bhūmi,
vimalabbhasamā subhā;
Naḷina­jalajā­kiṇṇā,
vara­kañ­cana­bhūmiyā.

Pavāḷaṃsā pavāḷavaṇṇā,
kāci lohitakā subhā;
Inda­gopaka­vaṇṇā­bhā,
bhūmi obhāsatī disā.

Suvibhattā gharamukhā,
niyyūhā sīhapañjarā;
Caturo vedikā jālā,
gandhāveḷā manoramā.

Nīlā pītā lohitakā,
odātā suddhakāḷakā;
Kūṭā­gāra­varū­petā,
satta­ratana­bhū­sitā.

Olokamayā padumā,
vāḷa­vihaṅ­ga­sobhitā;
­Nak­khat­ta­tārakā­kiṇṇā,
candasūrehi maṇḍitā.

Hemajālena sañchannā,
soṇṇa­kiṅkiṇi­kāyutā;
Vātavegena kūjanti,
soṇṇamālā manoramā.

Mañjeṭṭhakaṃ lohitakaṃ,
pītakaṃ haripiñjaraṃ;
Nānāraṅgehi sampītaṃ,
ussitad­dhaja­mālinī.

Na naṃ bahūnekasatā,
phalikā rajatāmayā;
Maṇimayā lohitaṅgā,
masāragal­la­mayā tathā;
Nānā­sayana­vicittā,
saṇha­kāsika­san­thatā.

Kampalā dukūlā cīnā,
pattuṇṇā paṇḍupāvurā;
Vivi­dhattha­ra­ṇaṃ sabbaṃ,
manasā paññapesahaṃ.

Tāsu tāsveva bhūmīsu,
ratana­kū­ṭa­laṅka­taṃ;
Maṇiverocanā ukkā,
dhārayantā sutiṭṭhare.

Sobhanti esikā thambhā,
subhā kañcanatoraṇā;
Jambonadā sāramayā,
atho rajatamayāpi ca.

Nekā sandhī suvibhattā,
kavāṭag­gaḷa­cit­titā;
Ubhato puṇṇaghaṭānekā,
padu­mup­pa­la­saṃ­yutā.

Atīte sabbabuddhe ca,
sasaṃghe lokanāyake;
Pakati­vaṇṇa­rūpena,
nimminitvā sasāvake.

Tena dvārena pavisitvā,
sabbe buddhā sasāvakā;
Sabbasoṇṇamaye pīṭhe,
nisinnā ariyamaṇḍalā.

Ye ca etarahi atthi,
Buddhā loke anuttarā;
Atīte vattamānā ca,
Bhavanaṃ sabbe samāruhuṃ.

Pac­ce­ka­buddhe­neka­sate,
Sayambhū aparājite;
Atīte vattamāne ca,
Bhavanaṃ sabbe samāruhuṃ.

Kapparukkhā bahū atthi,
Ye dibbā ye ca mānusā;
Sabbaṃ dussaṃ samāhantvā,
Acchādemi ticīvaraṃ.

Khajjaṃ bhojjaṃ sāyanīyaṃ,
sampannaṃ pānabhojanaṃ;
Maṇimaye subhe patte,
sampūretvā adāsahaṃ.

Dibba­vattha­samā hutvā,
maṭṭhā cīvarasaṃyutā;
Madhurā sakkharā ceva,
telā ca madhuphāṇitā.

Tappitā paramannena,
sabbe te ariyamaṇḍalā;
Ratanagabbhaṃ pavisitvā,
kesarīva guhāsayā.

Mahārahamhi sayane,
sīha­seyya­makappa­yuṃ;
Sampajānā samuṭṭhāya,
sayane ­pallaṅ­ka­mā­bhujuṃ.

Gocaraṃ sabbabuddhānaṃ,
jhā­narati­samap­pitā;
Aññe dhammāni desenti,
aññe kīḷanti iddhiyā.

Aññe abhiññā appenti,
abhiññā vasibhāvitā;
Vikubbanā vikubbanti,
aññe­neka­sahas­siyo.

Buddhāpi buddhe pucchanti,
visayaṃ sabbañ­ñu­mālayaṃ;
Gambhīraṃ nipuṇaṃ ṭhānaṃ,
paññāya vinibujjhare.

Sāvakā buddhe pucchanti,
buddhā pucchanti sāvake;
Aññamaññañca pucchitvā,
aññoññaṃ byākaronti te.

Buddhā paccekabuddhā ca,
sāvakā paricārakā;
Evaṃ sakāya ratiyā,
pāsā­de­bhira­manti te.

Chattā tiṭṭhantu ratanā,
kañ­canā­veḷa­pantikā;
Muttā­jāla­parik­khittā,
sabbe dhārentu matthake.

Bhavantu ceḷavitānā,
soṇṇa­tāraka­cit­titā;
Vicit­ta­mal­yavitatā,
sabbe dhārentu matthake.

Vitatā malyadāmehi,
gandhadāmehi sobhitā;
­Dussadā­ma­pari­kiṇṇā,
ratana­dāma­bhū­sitā.

Pupphābhikiṇṇā sucittā,
sura­bhi­gandha­bhū­sitā;
Gandha­pañ­caṅgula­katā,
hemaccha­dana­chā­ditā.

Catuddisā pokkharañño,
padu­mup­pa­la­san­thatā;
Sovaṇṇarūpā khāyantu,
padma­reṇu­ra­juggatā.

Pupphantu pādapā sabbe,
pāsādassa samantato;
Sayañca pupphā muñcitvā,
gantvā bhavanamokiruṃ.

Sikhino tattha naccantu,
dibbahaṃsā pakūjare;
Karavīkā ca gāyantu,
dijasaṅghā samantato.

Bheriyo sabbā vajjantu,
vīṇā sabbā rasantu tā;
Sabbā saṅgīti vattantu,
pāsādassa samantato.

Yāvatā bud­dha­khettamhi,
cakkavāḷe tato pare;
Mahantā jotisampannā,
acchinnā ratanāmayā.

Tiṭṭhantu soṇṇapallaṅkā,
dīparukkhā jalantu te;
Bhavantu ekapajjotā,
dasasa­hassi­param­parā.

Gaṇikā lāsikā ceva,
naccantu accharāgaṇā;
Nānāraṅgā padissantu,
pāsādassa samantato.

Dumagge pabbatagge vā,
sineru­giri­muddhani;
Ussāpemi dhajaṃ sabbaṃ,
vicittaṃ pañcavaṇṇikaṃ.

Narā nāgā ca gandhabbā,
sabbe devā upentu te;
Namassantā pañjalikā,
pāsādaṃ parivārayuṃ.

Yaṃ kiñci kusalaṃ kammaṃ,
kattabbaṃ kiriyaṃ mama;
Kāyena vācā manasā,
tidase sukataṃ kataṃ.

Ye sattā saññino atthi,
ye ca sattā asaññino;
Kataṃ puññaphalaṃ mayhaṃ,
sabbe bhāgī bhavantu te.

Yesaṃ kataṃ suviditaṃ,
dinnaṃ puññaphalaṃ mayā;
Ye ca tattha na jānanti,
devā gantvā nivedayuṃ.

Sabbalokamhi ye sattā,
Jīvan­tā­hāra­hetukā;
Manuññaṃ bhojanaṃ sabbaṃ,
Labhantu mama cetasā.

Manasā dānaṃ mayā dinnaṃ,
manasā pasādamāvahiṃ;
Pūjitā sabbasambuddhā,
paccekā jinasāvakā.

Tena kammena sukatena,
cetanā­paṇi­dhīhi ca;
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ,
tāvatiṃ­sa­ma­gaccha­haṃ.

Duve bhave pajānāmi,
devatte atha mānuse;
Aññaṃ gatiṃ na jānāmi,
manasā patthanāphalaṃ.

Devānaṃ adhiko homi,
bhavāmi manujādhipo;
­Rūpa­lak­kha­ṇa­sam­panno,
paññāya asamo bhave.

Bhojanaṃ vividhaṃ seṭṭhaṃ,
Ratanañca anappakaṃ;
Vividhāni ca vatthāni,
Nabhā khippaṃ upenti maṃ.

Pathabyā pabbate ceva,
ākāse udake vane;
Yaṃ yaṃ hatthaṃ pasāremi,
dibbā bhakkhā upenti maṃ.

Pathabyā pabbate ceva,
ākāse udake vane;
Yaṃ yaṃ hatthaṃ pasāremi,
ratanā sabbe upenti maṃ.

Pathabyā pabbate ceva,
ākāse udake vane;
Yaṃ yaṃ hatthaṃ pasāremi,
sabbe gandhā upenti maṃ.

Pathabyā pabbate ceva,
ākāse udake vane;
Yaṃ yaṃ hatthaṃ pasāremi,
sabbe yānā upenti maṃ.

Pathabyā pabbate ceva,
ākāse udake vane;
Yaṃ yaṃ hatthaṃ pasāremi,
sabbe mālā upenti maṃ.

Pathabyā pabbate ceva,
ākāse udake vane;
Yaṃ yaṃ hatthaṃ pasāremi,
alaṅkārā upenti maṃ.

Pathabyā pabbate ceva,
ākāse udake vane;
Yaṃ yaṃ hatthaṃ pasāremi,
sabbā kaññā upenti maṃ.

Pathabyā pabbate ceva,
ākāse udake vane;
Yaṃ yaṃ hatthaṃ pasāremi,
madhusakkharā upenti maṃ.

Pathabyā pabbate ceva,
ākāse udake vane;
Yaṃ yaṃ hatthaṃ pasāremi,
sabbe khajjā upenti maṃ.

Adhane addhikajane,
yācake ca pathāvino;
Dadāmihaṃ dānavaraṃ,
sambo­dhiva­ra­pattiyā.

Nādento pabbataṃ selaṃ,
gajjento bahalaṃ giriṃ;
Sadevakaṃ hāsayanto,
buddho loke bhavāmahaṃ.

Disā dasavidhā loke,
yāyato natthi antakaṃ;
Tasmiñca disābhāgamhi,
buddhakhettā asaṅkhiyā.

Pabhā pakittitā mayhaṃ,
yamakā raṃsivāhanā;
Etthantare raṃsijālaṃ,
āloko vipulo bhave.

Ettake lokadhātumhi,
sabbe passantu maṃ janā;
Sabbe maṃ anuvattantu,
yāva brahma­nivesa­naṃ
.

­Visiṭ­ṭha­madhunā­dena,
amata­bheri­māhaniṃ;
Etthantare janā sabbe,
suṇantu madhuraṃ giraṃ.

Dhammameghena vassante,
sabbe hontu anāsavā;
Yettha pacchimakā sattā,
sotāpannā bhavantu te.

Datvā dātabbakaṃ dānaṃ,
sīlaṃ pūretvā asesato;
Nekkham­ma­pāramiṃ gantvā,
patto sam­bodhi­muttamaṃ.

Paṇḍite paripucchitvā,
katvā vīriyamuttamaṃ;
Khantiyā pāramiṃ gantvā,
patto sam­bodhi­muttamaṃ.

Katvā daḷha­ma­dhiṭṭhā­naṃ,
saccapārami pūriya;
Mettāya pāramiṃ gantvā,
patto sam­bodhi­muttamaṃ.

Lābhālābhe sukhe dukkhe,
sammāne cāvamānane;
Sabbattha samako hutvā,
patto sam­bodhi­muttamaṃ.

Kosajjaṃ bhayato disvā,
vīriyañcāpi khemato;
Āraddhavīriyā hotha,
esā buddhānusāsanī.

Vivādaṃ bhayato disvā,
avivādañca khemato;
Samaggā sakhilā hotha,
esā buddhānusāsanī.

Pamādaṃ bhayato disvā,
appamādañca khemato;
Bhāve­thaṭṭhaṅ­gikaṃ maggaṃ,
esā buddhānusāsanī.

Samāgatā bahū buddhā,
arahantā ca sabbaso;
Sambuddhe arahante ca,
vandamānā namassatha.

Evaṃ acintiyā buddhā,
buddhadhammā acintiyā;
Acintiye pasannānaṃ,
vipāko hoti acintiyo”.

Itthaṃ sudaṃ bhagavā attano buddhacariyaṃ sambhāvayamāno ­buddhā­padā­niyaṃ nāma dhamma­pariyā­yaṃ abhāsitthāti.

Buddhāpadānaṃ samattaṃ.