Aṅguttara Nikāya 4

20. Mahāvagga

194. Sāmugiyasutta

Ekaṃ samayaṃ āyasmā ānando koliyesu viharati sāmugaṃ nāma koliyānaṃ nigamo. Atha kho sambahulā sāmugiyā koliyaputtā yenāyasmā ānando tenu­pasaṅka­miṃsu; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinne kho te sāmugiye koliyaputte āyasmā ānando etadavoca:

“Cattārimāni, byagghapajjā, pāri­suddhi­pa­dhāni­yaṅgāni tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammā­sambud­dhena samma­dak­khā­tāni sattānaṃ visuddhiyā soka­pari­devā­naṃ samatikkamāya duk­kha­do­manas­sā­naṃ atthaṅgamāya ñāyassa adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāya. Katamāni cattāri? Sīla­pāri­suddhi­pa­dhāni­yaṅgaṃ, citta­pāri­suddhi­pa­dhāni­yaṅgaṃ, diṭṭhi­pāri­suddhi­pa­dhāni­yaṅgaṃ, vimutti­pāri­suddhi­pa­dhāni­yaṅgaṃ.

Katamañca, byagghapajjā, sīla­pāri­suddhi­pa­dhāni­yaṅgaṃ? Idha, byagghapajjā, bhikkhu sīlavā hoti … pe … samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Ayaṃ vuccati, byagghapajjā, sīlapārisuddhi. Iti evarūpiṃ sīla­pāri­suddhiṃ aparipūraṃ vā paripūressāmi paripūraṃ vā tattha tattha paññāya anugga­hes­sāmīti, yo tattha chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca, idaṃ vuccati, byagghapajjā, sīla­pāri­suddhi­pa­dhāni­yaṅgaṃ.

Katamañca, byagghapajjā, citta­pāri­suddhi­pa­dhāni­yaṅgaṃ? Idha, byagghapajjā, bhikkhu vivicceva kāmehi … pe … catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati, byagghapajjā, citta­pāri­suddhi. Iti evarūpiṃ citta­pāri­suddhiṃ aparipūraṃ vā paripūressāmi paripūraṃ vā tattha tattha paññāya anugga­hes­sāmīti, yo tattha chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca, idaṃ vuccati, byagghapajjā, citta­pāri­suddhi­pa­dhāni­yaṅgaṃ.

Katamañca, byagghapajjā, diṭṭhi­pāri­suddhi­pa­dhāni­yaṅgaṃ? Idha, byagghapajjā, bhikkhu ‘idaṃ dukkhan’ti yathābhūtaṃ pajānāti … pe … ‘ayaṃ duk­kha­nirodha­gāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Ayaṃ vuccati, byagghapajjā, diṭṭhi­pāri­suddhi. Iti evarūpiṃ diṭṭhi­pāri­suddhiṃ aparipūraṃ vā … pe … tattha tattha paññāya anugga­hes­sāmīti, yo tattha chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca, idaṃ vuccati, byagghapajjā, diṭṭhi­pāri­suddhi­pa­dhāni­yaṅgaṃ.

Katamañca, byagghapajjā, vimutti­pāri­suddhi­pa­dhāni­yaṅgaṃ? Sa kho so, byagghapajjā, ariyasāvako iminā ca sīla­pāri­suddhi­pa­dhāni­yaṅ­gena samannāgato iminā ca citta­pāri­suddhi­pa­dhāni­yaṅ­gena samannāgato iminā ca diṭṭhi­pāri­suddhi­pa­dhāni­yaṅ­gena samannāgato rajanīyesu dhammesu cittaṃ virājeti, vimocanīyesu dhammesu cittaṃ vimoceti. So rajanīyesu dhammesu cittaṃ virājetvā, vimocanīyesu dhammesu cittaṃ vimocetvā sammāvimuttiṃ phusati. Ayaṃ vuccati, byagghapajjā, vimutti­pāri­suddhi. Iti evarūpiṃ vimutti­pāri­suddhiṃ aparipūraṃ vā paripūressāmi paripūraṃ vā tattha tattha paññāya anugga­hes­sāmīti, yo tattha chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca, idaṃ vuccati, byagghapajjā, vimutti­pāri­suddhi­pa­dhāni­yaṅgaṃ.

Imāni kho, byagghapajjā, cattāri pāri­suddhi­pa­dhāni­yaṅgāni tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammā­sambud­dhena samma­dak­khā­tāni sattānaṃ visuddhiyā soka­pari­devā­naṃ samatikkamāya duk­kha­do­manas­sā­naṃ atthaṅgamāya ñāyassa adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāyā”ti.

Catutthaṃ.