Buddhavaṃsa
26. Kassapabuddhavaṃsa
“Koṇāgamanassa aparena,
Sambuddho dvipaduttamo;
Kassapo nāma gottena,
Dhammarājā pabhaṅkaro.Sañchaḍḍitaṃ kulamūlaṃ,
bahvannapānabhojanaṃ;
Datvāna yācake dānaṃ,
pūrayitvāna mānasaṃ;
Usabhova āḷakaṃ bhetvā,
patto sambodhimuttamaṃ.Dhammacakkaṃ pavattente,
kassape lokanāyake;
Vīsakoṭisahassānaṃ,
paṭhamābhisamayo ahu.Catumāsaṃ yadā buddho,
loke carati cārikaṃ;
Dasakoṭisahassānaṃ,
dutiyābhisamayo ahu.Yamakaṃ vikubbanaṃ katvā,
ñāṇadhātuṃ pakittayi;
Pañcakoṭisahassānaṃ,
tatiyābhisamayo ahu.Sudhammā devapure ramme,
tattha dhammaṃ pakittayi;
Tīṇikoṭisahassānaṃ,
devānaṃ bodhayī jino.Naradevassa yakkhassa,
apare dhammadesane;
Etesānaṃ abhisamayā,
gaṇanāto asaṅkhiyā.Tassāpi devadevassa,
eko āsi samāgamo;
Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ,
santacittāna tādinaṃ.Vīsabhikkhusahassānaṃ,
tadā āsi samāgamo;
Atikkantabhavantānaṃ,
hirisīlena tādinaṃ.Ahaṃ tadā māṇavako,
jotipāloti vissuto;
Ajjhāyako mantadharo,
tiṇṇaṃ vedāna pāragū.Lakkhaṇe itihāse ca,
sadhamme pāramiṃ gato;
Bhūmantalikkhakusalo,
katavijjo anāvayo.Kassapassa bhagavato,
ghaṭīkāro nāmupaṭṭhāko;
Sagāravo sappatisso,
nibbuto tatiye phale.Ādāya maṃ ghaṭīkāro,
upagañchi kassapaṃ jinaṃ;
Tassa dhammaṃ suṇitvāna,
pabbajiṃ tassa santike.Āraddhavīriyo hutvā,
vattāvattesu kovido;
Na kvaci parihāyāmi,
pūresiṃ jinasāsanaṃ.Yāvatā buddhabhaṇitaṃ,
navaṅgaṃ jinasāsanaṃ;
Sabbaṃ pariyāpuṇitvāna,
sobhayiṃ jinasāsanaṃ.Mama acchariyaṃ disvā,
sopi buddho viyākari;
‘Imamhi bhaddake kappe,
ayaṃ buddho bhavissati.Ahu kapilavhayā rammā,
nikkhamitvā tathāgato;
Padhānaṃ padahitvāna,
katvā dukkarakārikaṃ.Ajapālarukkhamūle,
nisīditvā tathāgato;
Tattha pāyāsaṃ paggayha,
nerañjaramupehiti.Nerañjarāya tīramhi,
pāyāsaṃ paribhuñjiya;
Paṭiyattavaramaggena,
bodhimūlamupehiti.Tato padakkhiṇaṃ katvā,
bodhimaṇḍaṃ anuttaro;
Aparājitaṭṭhānamhi,
bodhipallaṅkamuttame;
Pallaṅkena nisīditvā,
bujjhissati mahāyaso.Imassa janikā mātā,
māyā nāma bhavissati;
Pitā suddhodano nāma,
ayaṃ hessati gotamo.Anāsavā vītarāgā,
santacittā samāhitā;
Kolito upatisso ca,
aggā hessanti sāvakā;
Ānando nāmupaṭṭhāko,
upaṭṭhissatimaṃ jinaṃ.Khemā uppalavaṇṇā ca,
aggā hessanti sāvikā;
Anāsavā santacittā,
vītarāgā samāhitā;
Bodhi tassa bhagavato,
assatthoti pavuccati.Citto hatthāḷavako ca,
aggā hessantupaṭṭhakā;
Nandamātā ca uttarā,
aggā hessantupaṭṭhikā’.Idaṃ sutvāna vacanaṃ,
assamassa mahesino;
Āmoditā naramarū,
buddhabījaṃ kira ayaṃ.Ukkuṭṭhisaddā pavattanti,
apphoṭenti hasanti ca;
Katañjalī namassanti,
dasasahassī sadevakā.‘Yadimassa lokanāthassa,
virajjhissāma sāsanaṃ;
Anāgatamhi addhāne,
hessāma sammukhā imaṃ.Yathā manussā nadiṃ tarantā,
Paṭititthaṃ virajjhiya;
Heṭṭhā titthe gahetvāna,
Uttaranti mahānadiṃ.Evamevaṃ mayaṃ sabbe,
yadi muñcāmimaṃ jinaṃ;
Anāgatamhi addhāne,
hessāma sammukhā imaṃ’.Tassāpi vacanaṃ sutvā,
bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;
Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ,
dasapāramipūriyā.Evamahaṃ saṃsaritvā,
parivajjento anācaraṃ;
Dukkarañca kataṃ mayhaṃ,
bodhiyāyeva kāraṇā.Nagaraṃ bārāṇasī nāma,
kikī nāmāsi khattiyo;
Vasate tattha nagare,
sambuddhassa mahākulaṃ.Brāhmaṇo brahmadattova,
āsi buddhassa so pitā;
Dhanavatī nāma janikā,
kassapassa mahesino.Duve vassasahassāni,
agāraṃ ajjha so vasi;
Haṃso yaso sirinando,
tayo pāsādamuttamā.Tisoḷasasahassāni,
Nāriyo samalaṅkatā;
Sunandā nāma sā nārī,
Vijitaseno nāma atrajo.Nimitte caturo disvā,
pāsādenābhinikkhami;
Sattāhaṃ padhānacāraṃ,
acarī purisuttamo.Brahmunā yācito santo,
kassapo lokanāyako;
Vatti cakkaṃ mahāvīro,
migadāye naruttamo.Tisso ca bhāradvājo ca,
ahesuṃ aggasāvakā;
Sabbamitto nāmupaṭṭhāko,
kassapassa mahesino.Anuḷā uruvelā ca,
ahesuṃ aggasāvikā;
Bodhi tassa bhagavato,
nigrodhoti pavuccati.Sumaṅgalo ghaṭikāro ca,
ahesuṃ aggupaṭṭhakā;
Vicitasenā bhaddā ca,
ahesuṃ aggupaṭṭhikā.Uccattanena so buddho,
vīsatiratanuggato;
Vijjulaṭṭhīva ākāse,
candova gahapūrito.Vīsativassasahassāni,
āyu tassa mahesino;
Tāvatā tiṭṭhamāno so,
tāresi janataṃ bahuṃ.Dhammataḷākaṃ māpayitvā,
sīlaṃ datvā vilepanaṃ;
Dhammadussaṃ nivāsetvā,
dhammamālaṃ vibhajjiya.Dhammavimalamādāsaṃ,
ṭhapayitvā mahājane;
Keci nibbānaṃ patthentā,
passantu me alaṅkaraṃ.Sīlakañcukaṃ datvāna,
jhānakavacavammitaṃ;
Dhammacammaṃ pārupitvā,
datvā sannāhamuttamaṃ.Satiphalakaṃ datvāna,
tikhiṇañāṇakuntimaṃ;
Dhammakhaggavaraṃ datvā,
sīlasaṃsaggamaddanaṃ.Tevijjābhūsanaṃ datvāna,
āveḷaṃ caturo phale;
Chaḷabhiññābharaṇaṃ datvā,
dhammapupphapiḷandhanaṃ.Saddhammapaṇḍaracchattaṃ,
datvā pāpanivāraṇaṃ;
Māpayitvābhayaṃ pupphaṃ,
nibbuto so sasāvako.Eso hi sammāsambuddho,
appameyyo durāsado;
Eso hi dhammaratano,
svākkhāto ehipassiko.Eso hi saṃgharatano,
suppaṭipanno anuttaro;
Sabbaṃ tamantarahitaṃ,
nanu rittā sabbasaṅkhārā.Mahākassapo jino satthā,
Setabyārāmamhi nibbuto;
Tatthevassa jinathūpo,
Yojanubbedhamuggato”ti. (1008)