Therīapadāna
Kuṇḍalakesīvagga
8. Yasodharātherīapadāna
Ekasmiṃ samaye ramme,
iddhe rājagahe pure;
Pabbhāramhi varekamhi,
vasante naranāyake.Vasantiyā tamhi nagare,
ramme bhikkhunupassaye;
Yasodharābhikkhuniyā,
evaṃ āsi vitakkitaṃ.“Suddhodano mahārājā,
gotamī ca pajāpatī;
Abhiññātā mahātherā,
theriyo ca mahiddhikā.Santiṃ gatāva āsuṃ te,
dīpaccīva nirāsavā;
Lokanāthe dharanteva,
ahampi ca sivaṃ padaṃ.Gamissāmī”ti cintetvā,
passantī āyumattano;
Passitvā āyusaṅkhāraṃ,
tadaheva khayaṃ gataṃ.Pattacīvaramādāya,
nikkhamitvā sakassamā;
Purakkhatā bhikkhunībhi,
satehi sahassehi sā.Mahiddhikā mahāpaññā,
sambuddhaṃ upasaṅkami;
Sambuddhaṃ abhivādetvā,
satthuno cakkalakkhaṇe;
Nisinnā ekamantamhi,
idaṃ vacanamabravi.“Aṭṭhasattativassāhaṃ,
pacchimo vattate vayo;
Pabbhāramhi anuppattā,
ārocemi mahāmuni.Paripakko vayo mayhaṃ,
parittaṃ mama jīvitaṃ;
Pahāya vo gamissāmi,
kataṃ me saraṇamattano.Vayamhi pacchime kāle,
maraṇaṃ uparuddhati;
Ajjarattiṃ mahāvīra,
pāpuṇissāmi nibbutiṃ.Natthi jāti jarā byādhi,
maraṇañca mahāmune;
Ajarāmaraṇaṃ puraṃ,
gamissāmi asaṅkhataṃ.Yāvatā parisā nāma,
samupāsanti satthuno;
Aparādhamajānantī,
khamantaṃ sammukhā mune.Saṃsaritvā ca saṃsāre,
khalitañce mamaṃ tayi;
Ārocemi mahāvīra,
aparādhaṃ khamassu me”.Sutvāna vacanaṃ tassā,
munindo idamabravi;
“Kimuttaraṃ te vakkhāmi,
nibbānāya vajantiyā.Iddhiñcāpi nidassehi,
mama sāsanakārike;
Parisānañca sabbāsaṃ,
kaṅkhaṃ chindassu yāvatā”.Sutvā taṃ munino vācaṃ,
bhikkhunī sā yasodharā;
Vanditvā munirājaṃ taṃ,
idaṃ vacanamabravi.“Yasodharā ahaṃ vīra,
agāre te pajāpati;
Sākiyamhi kule jātā,
itthiaṅge patiṭṭhitā.Thīnaṃ satasahassānaṃ,
navutīnaṃ chaduttari;
Agāre te ahaṃ vīra,
pāmokkhā sabbā issarā.Rūpācāraguṇūpetā,
yobbanaṭṭhā piyaṃvadā;
Sabbā maṃ apacāyanti,
devatā viya mānusā.Kaññāsatasahassapamukhā,
Sakyaputtanivesane;
Samānasukhadukkhatā,
Devatā viya nandane.Kāmadhātumatikkamma,
saṇṭhitā rūpadhātuyā;
Rūpena sadisā natthi,
ṭhapetvā lokanāyakaṃ”.Sambuddhaṃ abhivādetvā,
iddhiṃ dassesi satthuno;
Nekā nānāvidhākārā,
mahāiddhīpi dassayī.Cakkavāḷasamaṃ kāyaṃ,
sīsaṃ uttarato kuru;
Ubho pakkhā duve dīpā,
jambudīpaṃ sarīrato.Dakkhiṇañca saraṃ piñchaṃ,
nānāsākhā tu pattakā;
Candañca sūriyañcakkhi,
merupabbatato sikhaṃ.Cakkavāḷagiriṃ tuṇḍaṃ,
jamburukkhaṃ samūlakaṃ;
Bījamānā upāgantvā,
vandantī lokanāyakaṃ.Hatthivaṇṇaṃ tathevassaṃ,
pabbataṃ jaladhiṃ tathā;
Candimaṃ sūriyaṃ meruṃ,
sakkavaṇṇañca dassayi.“Yasodharā ahaṃ vīra,
pāde vandāmi cakkhuma”;
Sahassalokadhātūnaṃ,
phullapadmena chādayi.Brahmavaṇṇañca māpetvā,
dhammaṃ desesi suññataṃ;
“Yasodharā ahaṃ vīra,
pāde vandāmi cakkhuma.Iddhīsu ca vasī homi,
dibbāya sotadhātuyā;
Cetopariyañāṇassa,
vasī homi mahāmuni.Pubbenivāsaṃ jānāmi,
dibbacakkhu visodhitaṃ;
Sabbāsavā parikkhīṇā,
natthi dāni punabbhavo.Atthadhammaniruttīsu,
paṭibhāne tatheva ca;
Ñāṇaṃ mayhaṃ mahāvīra,
uppannaṃ tava santike.Pubbānaṃ lokanāthānaṃ,
saṅgamaṃ te nidassitaṃ;
Adhikāraṃ bahuṃ mayhaṃ,
tuyhatthāya mahāmune.Yaṃ mayhaṃ pūritaṃ kammaṃ,
Kusalaṃ sarase mune;
Tuyhatthāya mahāvīra,
Puññaṃ upacitaṃ mayā.Abhabbaṭṭhāne vajjetvā,
vārayitvā anācaraṃ;
Tuyhatthāya mahāvīra,
sañcattaṃ jīvitaṃ mayā.Nekakoṭisahassāni,
bhariyatthāyadāsi maṃ;
Na tattha vimanā homi,
tuyhatthāya mahāmuni.Nekakoṭisahassāni,
upakārāyadāsi maṃ;
Na tattha vimanā homi,
tuyhatthāya mahāmuni.Nekakoṭisahassāni,
bhojanatthāyadāsi maṃ;
Na tattha vimanā homi,
tuyhatthāya mahāmuni.Nekakoṭisahassāni,
jīvitāni pariccajiṃ;
Bhayamokkhaṃ karissanti,
dadāmi mama jīvitaṃ.Aṅgagate alaṅkāre,
vatthe nānāvidhe bahū;
Itthimaṇḍe na gūhāmi,
tuyhatthāya mahāmuni.Dhanadhaññapariccāgaṃ,
gāmāni nigamāni ca;
Khettaṃ puttā ca dhītā ca,
pariccattā mahāmuni.Hatthī assā gavā cāpi,
dāsiyo paricārikā;
Tuyhatthāya mahāvīra,
pariccattā asaṅkhiyā.Yaṃ mayhaṃ paṭimantesi,
dānaṃ dassāmi yācake;
Vimanaṃ me na passāmi,
dadato dānamuttamaṃ.Nānāvidhaṃ bahuṃ dukkhaṃ,
saṃsāre ca bahubbidhe;
Tuyhatthāya mahāvīra,
anubhuttaṃ asaṅkhiyaṃ.Sukhappattānumodāmi,
na ca dukkhesu dummanā;
Sabbattha tulitā homi,
tuyhatthāya mahāmuni.Anumaggena sambuddho,
yaṃ dhammaṃ abhinīhari;
Anubhotvā sukhaṃ dukkhaṃ,
patto bodhiṃ mahāmuni.Brahmadevañca sambuddhaṃ,
gotamaṃ lokanāyakaṃ;
Aññesaṃ lokanāthānaṃ,
saṅgamaṃ te bahuṃ mayā.Adhikāraṃ bahuṃ mayhaṃ,
tuyhatthāya mahāmuni;
Gavesato buddhadhamme,
ahaṃ te paricārikā.Kappe ca satasahasse,
caturo ca asaṅkhiye;
Dīpaṅkaro mahāvīro,
uppajji lokanāyako.Paccantadesavisaye,
nimantetvā tathāgataṃ;
Tassa āgamanaṃ maggaṃ,
sodhenti tuṭṭhamānasā.Tena kālena so āsi,
sumedho nāma brāhmaṇo;
Maggañca paṭiyādesi,
āyato sabbadassino.Tena kālenahaṃ āsiṃ,
kaññā brāhmaṇasambhavā;
Sumittā nāma nāmena,
upagacchiṃ samāgamaṃ.Aṭṭha uppalahatthāni,
pūjanatthāya satthuno;
Ādāya janasammajjhe,
addasaṃ isimuggataṃ.Cirānugataṃ dayitaṃ,
atikkantaṃ manoharaṃ;
Disvā tadā amaññissaṃ,
saphalaṃ jīvitaṃ mama.Parakkamaṃ taṃ saphalaṃ,
addasaṃ isino tadā;
Pubbakammena sambuddhe,
cittañcāpi pasīdi me.Bhiyyo cittaṃ pasādesiṃ,
ise uggatamānase;
Deyyaṃ aññaṃ na passāmi,
demi pupphāni te isi.‘Pañca hatthā tava hontu,
tayo hontu mamaṃ ise;
Tena saddhiṃ samā hontu,
bodhatthāya tavaṃ ise’.
Isi gahetvā pupphāni,
āgacchantaṃ mahāyasaṃ;
Pūjesi janasammajjhe,
bodhatthāya mahāisi.Passitvā janasammajjhe,
dīpaṅkaro mahāmuni;
Viyākāsi mahāvīro,
isi muggatamānasaṃ.Aparimeyye ito kappe,
dīpaṅkaro mahāmuni;
Mama kammaṃ viyākāsi,
ujubhāvaṃ mahāmuni.‘Samacittā samakammā,
samakārī bhavissati;
Piyā hessati kammena,
tuyhatthāya mahāisi.Sudassanā supiyā ca,
manāpā piyavādinī;
Tassa dhammesu dāyādā,
viharissati iddhikā.Yathāpi bhaṇḍasāmuggaṃ,
anurakkhati sāmino;
Evaṃ kusaladhammānaṃ,
anurakkhissate ayaṃ.Tassa te anukampantī,
pūrayissati pāramī;
Sīhova pañjaraṃ bhetvā,
pāpuṇissati bodhiyaṃ’.Aparimeyye ito kappe,
yaṃ maṃ buddho viyākarī;
Taṃ vācaṃ anumodentī,
evaṃkārī bhaviṃ ahaṃ.Tassa kammassa sukatassa,
tattha cittaṃ pasādayiṃ;
Devamanussakaṃ yoniṃ,
anubhotvā asaṅkhiyaṃ.Sukhadukkhenubhotvāhaṃ,
devesu mānusesu ca;
Pacchime bhave sampatte,
ajāyiṃ sākiye kule.Rūpavatī bhogavatī,
yasasīlavatī tato;
Sabbaṅgasampadā homi,
kulesu abhisakkatā.Lābhaṃ silokaṃ sakkāraṃ,
lokadhammasamāgamaṃ;
Cittañca dukkhitaṃ natthi,
vasāmi akutobhayā.Vuttañhetaṃ bhagavatā,
‘rañño antepure tadā;
Khattiyānaṃ pure vīra,
upakārañca niddisi.Upakārā ca yā nārī,
yā ca nārī sukhe dukhe;
Atthakkhāyī ca yā nārī,
yā ca nārīnukampikā’.Pañcakoṭisatā buddhā,
navakoṭisatāni ca;
Etesaṃ devadevānaṃ,
mahādānaṃ pavattayiṃ.Adhikāraṃ mahā mayhaṃ,
dhammarāja suṇohi me;
Ekādasakoṭisatā,
buddhā dvādasa koṭiyo.Etesaṃ devadevānaṃ,
mahādānaṃ pavattayiṃ;
Adhikāraṃ mahā mayhaṃ,
dhammarāja suṇohi me.Vīsakoṭisatā buddhā,
tiṃsakoṭisatāni ca;
Etesaṃ devadevānaṃ,
mahādānaṃ pavattayiṃ.Adhikāraṃ mahā mayhaṃ,
dhammarāja suṇohi me;
Cattālīsakoṭisatā,
paññāsa koṭisatāni ca.Etesaṃ devadevānaṃ,
mahādānaṃ pavattayiṃ;
Adhikāraṃ mahā mayhaṃ,
dhammarāja suṇohi me.Saṭṭhikoṭisatā buddhā,
sattatikoṭisatāni ca;
Etesaṃ devadevānaṃ,
mahādānaṃ pavattayiṃ.Adhikāraṃ mahā mayhaṃ,
dhammarāja suṇohi me;
Asītikoṭisatā buddhā,
navutikoṭisatāni ca.Etesaṃ devadevānaṃ,
mahādānaṃ pavattayiṃ;
Adhikāraṃ mahā mayhaṃ,
dhammarāja suṇohi me.Koṭisatasahassāni,
honti lokagganāyakā;
Etesaṃ devadevānaṃ,
mahādānaṃ pavattayiṃ.Adhikāraṃ mahā mayhaṃ,
dhammarāja suṇohi me;
Navakoṭisahassāni,
apare lokanāyakā.Etesaṃ devadevānaṃ,
mahādānaṃ pavattayiṃ;
Adhikāraṃ mahā mayhaṃ,
dhammarāja suṇohi me.Koṭisatasahassāni,
pañcāsītimahesinaṃ;
Pañcāsītikoṭisatā,
sattatiṃsā ca koṭiyo.Etesaṃ devadevānaṃ,
mahādānaṃ pavattayiṃ;
Adhikāraṃ mahā mayhaṃ,
dhammarāja suṇohi me.Paccekabuddhā vītarāgā,
aṭṭhaṭṭhamakakoṭiyo;
Adhikāraṃ mahā mayhaṃ,
dhammarāja suṇohi me.Khīṇāsavā vītamalā,
asaṅkhiyā buddhasāvakā;
Adhikāraṃ mahā mayhaṃ,
dhammarāja suṇohi me.Evaṃ dhamme suciṇṇānaṃ,
sadā dhammassa cārinaṃ;
Dhammacārī sukhaṃ seti,
asmiṃ loke paramhi ca.Dhammaṃ care sucaritaṃ,
na naṃ duccaritaṃ care;
Dhammacārī sukhaṃ seti,
asmiṃ loke paramhi ca.Nibbinditvāna saṃsāre,
pabbajiṃ anagāriyaṃ;
Sahassaparivārena,
pabbajitvā akiñcanā.Agāraṃ vijahitvāna,
pabbajiṃ anagāriyaṃ;
Aḍḍhamāse asampatte,
catusaccamapāpuṇiṃ.Cīvaraṃ piṇḍapātañca,
paccayaṃ sayanāsanaṃ;
Upanenti bahū janā,
sāgareyeva ūmiyo.Kilesā jhāpitā mayhaṃ,
… pe …
viharāmi anāsavā.Svāgataṃ vata me āsi,
… pe …
kataṃ buddhassa sāsanaṃ.Paṭisambhidā catasso,
… pe …
kataṃ buddhassa sāsanaṃ.Evaṃ bahuvidhaṃ dukkhaṃ,
sampattī ca bahubbidhā;
Visuddhibhāvaṃ sampattā,
labhāmi sabbasampadā.Yā dadāti sakattānaṃ,
puññatthāya mahesino;
Sahāyasampadā honti,
nibbānapadamasaṅkhataṃ.Parikkhīṇaṃ atītañca,
Paccuppannaṃ anāgataṃ;
Sabbakammaṃ mamaṃ khīṇaṃ,
Pāde vandāmi cakkhuma”.
Itthaṃ sudaṃ yasodharā bhikkhunī bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti.