Dharmaskandha |
7. ṣaḍāyatanapratyayaḥ sparśaḥ |
trayāṇāṃ sannipātāc cakṣur ādhyātmikaṃ tathā
cakṣuṣṭo rūpataś caivaṃ na cakṣuṣṭo na rūpataḥ ||
ṣaḍāyatanapratyayaḥ sparśaḥ katama | āha | cakṣuḥ pratītya rūpāṇi cotpadyate cakṣurvijñānaṃ | trayāṇāṃ saṃnipātaḥ sparśaḥ |
evaṃ śrotraghrāṇajihvākāyamanaḥ pratītya dharmāṃś cotpadyate manovijñānaṃ | trayāṇāṃ sannipātāt sparśas | tad ucyate ṣaḍāyatanapratyayaḥ sparśa iti |
api khalu cakṣuḥ pratītya rūpāṇi cotpadyate cakṣurvijñānaṃ | trayāṇāṃ sannipātāt sparśaḥ | tatra cakṣur ādhyātmikam āyatanaṃ rūpaṃ ca bāhyaṃ pratyayaṃ cakṣuḥsaṃsparśasya | tad ucyate ṣaḍāyatanapratyayaḥ sparśa iti |
evaṃ śrotraṃ ghrāṇaṃ jihvā kāyo |
manaḥ pratītya dharmāṃś cotpadyate manovijñānaṃ | trayāṇāṃ saṃni pātāt sparśaḥ | tatra mana ādhyātmikam āyatanaṃ dharmāś ca bāhyaṃ pratyayaṃ manaḥsaṃsparśasya | tad ucyate ṣaḍāyata)napratyayaḥ sparśa iti |
api khalu cakṣuḥ pratītya rūpāṇi cotpadyate cakṣurvijñānaṃ | trayāṇāṃ sannipātāt sparśaḥ | cakṣuṣṭo rūpataś ca cakṣurvijñānataḥ |
evaṃ śrotraghrāṇajihvākāyamano vaktavyam |
api khalu cakṣuḥ pratītya rūpāṇi cotpadyate cakṣurvijñānaṃ | trayāṇāṃ sannipātāt sparśaḥ | tatra sacakṣu + + + + rūpāṇi na cakṣurvijñānaṃ | yā tv eṣā trayāṇāṃ dharmāṇāṃ saṃgatiḥ sannikarṣaḥ sannipātaḥ saṃsparśaḥ |
evaṃ śrotraghrāṇajihvākāyamano vaktavyaṃ |
manaḥ pratītya dharmāṃś cotpadyate manovijñānaṃ | yā tv eṣā trayāṇāṃ dharmāṇāṃ saṃgatiḥ sannikarṣaḥ samavāyaḥ saṃsparśaḥ tad ucyate ṣaḍāyatanapratyayaḥ sparśa | iti sparśaḥ ṣaḍāyatanam āgamya ṣaḍāyatanaṃ niśritya ṣaḍāyatanaṃ pratiṣṭhāya utpadyate samutpadyate jāyate saṃjāyate nirvartayaty abhinirvartayati samudāgacchati prādurbhavati | ayam ucyate ṣaḍāyatanapratyayaḥ sparśa iti |