Therīapadāna

Ekū­posa­thika­vagga

10. Paṭācā­rā­therī­apadāna

“Padumuttaro nāma jino,
sabbadhammāna pāragū;
Ito satasahassamhi,
kappe uppajji nāyako.

Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ,
jātā seṭṭhikule ahuṃ;
Nānā­ratana­paj­jote,
mahā­su­kha­samap­pitā.

Upetvā taṃ mahāvīraṃ,
assosiṃ dhammadesanaṃ;
Tato jātapasādāhaṃ,
upesiṃ saraṇaṃ jinaṃ.

Tato vinayadhārīnaṃ,
aggaṃ vaṇṇesi nāyako;
Bhikkhuniṃ lajjiniṃ tādiṃ,
kappā­kap­pa­vi­sāra­daṃ.

Tadā muditacittāhaṃ,
taṃ ṭhāna­ma­bhi­kaṅ­khinī;
Nimantetvā dasabalaṃ,
sasaṃghaṃ lokanāyakaṃ.

Bhojayitvāna sattāhaṃ,
daditvāva ticīvaraṃ;
Nipacca sirasā pāde,
idaṃ vacanamabraviṃ.

‘Yā tayā vaṇṇitā vīra,
ito aṭṭhamake muni;
Tādisāhaṃ bhavissāmi,
yadi sijjhati nāyaka’.

Tadā avoca maṃ satthā,
‘bhadde mā bhāyi assasa;
Anāgatamhi addhāne,
lacchase taṃ manorathaṃ.

Satasahassito kappe,
okkā­kakula­sam­bhavo;
Gotamo nāma gottena,
satthā loke bhavissati.

Tassa dhammesu dāyādā,
orasā dhammanimmitā;
Paṭācārāti nāmena,
hessati satthu sāvikā’.

Tadāhaṃ muditā hutvā,
yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;
Mettacittā paricariṃ,
sasaṃghaṃ lokanāyakaṃ.

Tena kammena sukatena,
cetanā­paṇi­dhīhi ca;
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ,
tāvatiṃ­sa­ma­gaccha­haṃ.

Imamhi bhaddake kappe,
brahmabandhu mahāyaso;
Kassapo nāma gottena,
uppajji vadataṃ varo.

Upaṭṭhāko mahesissa,
tadā āsi narissaro;
Kāsirājā kikī nāma,
­bārāṇa­si­pu­ruttame.

Tassāsiṃ tatiyā dhītā,
bhikkhunī iti vissutā;
Dhammaṃ sutvā jinaggassa,
pabbajjaṃ samarocayiṃ.

Anujāni na no tāto,
agāreva tadā mayaṃ;
Vīsa­vassa­sahas­sāni,
vicarimha atanditā.

Komārib­rahma­cari­yaṃ,
rājakaññā sukhedhitā;
Buddho­paṭṭhā­na­niratā,
muditā sattadhītaro.

Samaṇī samaṇaguttā ca,
bhikkhunī bhikkhudāyikā;
Dhammā ceva sudhammā ca,
sattamī saṃghadāyikā.

Ahaṃ uppalavaṇṇā ca,
khemā bhaddā ca bhikkhunī;
Kisāgotamī dhammadinnā,
visākhā hoti sattamī.

Tehi kammehi sukatehi,
cetanā­paṇi­dhīhi ca;
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ,
tāvatiṃ­sa­ma­gaccha­haṃ.

Pacchime ca bhave dāni,
jātā seṭṭhikule ahaṃ;
Sāvatthiyaṃ puravare,
iddhe phīte mahaddhane.

Yadā ca yobbanūpetā,
vitakkavasagā ahaṃ;
Naraṃ jārapatiṃ disvā,
tena saddhiṃ agacchahaṃ.

Eka­putta­pasūtā­haṃ,
dutiyo kucchiyā mamaṃ;
Tadāhaṃ mātāpitaro,
okkhāmīti sunicchitā.

Nārocesiṃ patiṃ mayhaṃ,
tadā tamhi pavāsite;
Ekikā niggatā gehā,
gantuṃ sāvatthi­muttamaṃ.

Tato me sāmi āgantvā,
sambhāvesi pathe mamaṃ;
Tadā me kammajā vātā,
uppannā atidāruṇā.

Uṭṭhito ca mahāmegho,
pasūtisamaye mama;
Dabbatthāya tadā gantvā,
sāmi sappena mārito.

Tadā vijātadukkhena,
anāthā kapaṇā ahaṃ;
Kunnadiṃ pūritaṃ disvā,
gacchantī sakulālayaṃ.

Bālaṃ ādāya atariṃ,
pārakūle ca ekakaṃ;
Sāyetvā bālakaṃ puttaṃ,
itaraṃ taraṇāyahaṃ.

Nivattā ukkuso hāsi,
taruṇaṃ vilapantakaṃ;
Itarañca vahī soto,
sāhaṃ sokasamappitā.

Sāvatthi­nagaraṃ gantvā,
assosiṃ sajane mate;
Tadā avocaṃ sokaṭṭā,
mahā­sokasa­map­pitā.

‘Ubho puttā kālaṅkatā,
panthe mayhaṃ patī mato;
Mātā pitā ca bhātā ca,
ekacitamhi ḍayhare’.

Tadā kisā ca paṇḍu ca,
anāthā dīnamānasā;
Ito tato bhamantīhaṃ,
addasaṃ narasārathiṃ.

Tato avoca maṃ satthā,
‘putte mā soci assasa;
Attānaṃ te gavesassu,
kiṃ niratthaṃ vihaññasi.

Na santi puttā tāṇāya,
na ñātī napi bandhavā;
Anta­ke­nādhipan­nassa,
natthi ñātīsu tāṇatā’.

Taṃ sutvā munino vākyaṃ,
paṭhamaṃ phalamajjhagaṃ;
Pabbajitvāna naciraṃ,
arahat­ta­ma­pāpuṇiṃ.

Iddhīsu ca vasī homi,
dibbāya sotadhātuyā;
Paracittāni jānāmi,
satthu­sāsana­kārikā.

Pubbenivāsaṃ jānāmi,
dibbacakkhu visodhitaṃ;
Khepetvā āsave sabbe,
visuddhāsiṃ sunimmalā.

Tatohaṃ vinayaṃ sabbaṃ,
santike sabbadassino;
Uggahiṃ sabbavitthāraṃ,
byāhariñca yathātathaṃ.

Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho,
etadagge ṭhapesi maṃ;
‘Aggā vinayadhārīnaṃ,
paṭācārāva ekikā’.

Pariciṇṇo mayā satthā,
kataṃ buddhassa sāsanaṃ;
Ohito garuko bhāro,
bhavanetti samūhatā.

Yassatthāya pabbajitā,
agāras­mā­nagā­riyaṃ;
So me attho anuppatto,
sabba­saṃ­yoja­nak­khayo.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ,
… pe …
viharāmi anāsavā.

Svāgataṃ vata me āsi,
… pe …
kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Paṭisambhidā catasso,
… pe …
kataṃ buddhassa sāsanaṃ”. (641)

Itthaṃ sudaṃ paṭācārā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

Paṭācā­rā­theri­yāpadā­naṃ dasamaṃ.

Ekū­posa­thika­vaggo dutiyo.

Tassuddānaṃ

Ekūposathikā ceva,
saḷalā cātha modakā;
Ekāsanā pañcadīpā,
naḷamālī ca gotamī.

Khemā uppalavaṇṇā ca,
paṭācārā ca bhikkhunī;
Gāthā satāni pañceva,
nava cāpi taduttari.