Udānavarga

Satkaravarga

phalaṃ vai kadalim hanti
phalaṃ veṇuṃ phalaṃ naḍam |
satkāraḥ kāpuruṣaṃ hanti
svagarbho ’śvatarīṃ yathā || 1

yāvad eva hy anarthāya
jñāto bhavati bāliśaḥ |
hanti bālasya śuklāṃśaṃ
mūrdhānaṃ cāsya pātayet || 2

asanto lābham icchanti
satkāraṃ caiva bhikṣuṣu |
āvaseṣu ca mātsaryaṃ
pūjāṃ parakuleṣu ca || 3

mām eva nityaṃ jānīyur
gṛhī pravrajitas tathā |
mama prativaśāś ca syuḥ
kṛtyākṛtyeṣu keṣu cit || 4

iti bālasya saṃkalpā
icchāmānābhivardhakāḥ |
anyā hi lābhopaniṣad
anyā nirvāṇagāminī || 5

etaj jñātvā yathābhūtaṃ
buddhānāṃ śrāvakaḥ sadā |
satkāraṃ nābhinandeta
vivekam anubṛṃhayet || 6

na vyāyameta sarvatra
nānyeṣāṃ puruṣo bhavet |
nānyāṃ niḥśritya jīveta
dharmeṇa na vaṇik caret || 7

svalābhaṃ nāvamanyeta
nānyeṣāṃ spṛhako bhavet |
anyeṣāṃ spṛhako bhikṣuḥ
samādhiṃ nādhigacchati || 8

sukhaṃ jīvitum icchec cec
chrāmaṇyārtheṣv avekṣavān |
ahir muṣakadurgaṃ vā
seveta śayanāsanam || 9

sukhaṃ jīvitum icchec cec
chrāmaṇyārtheṣv avekṣavān |
itaretareṇa saṃtuṣyed
ekadharmaṃ ca bhāvayet || 10

sukhaṃ jīvitum icchec cec
chrāmaṇyārtheṣv avekṣavān |
sāṃghikaṃ nāvamanyeta
cīvaraṃ pānabhojanam || 11

alpajñāto ’pi ced bhavati
śīleṣu susamāhitaḥ |
vidvāṃsas taṃ praśaṃsanti
śuddhājīvam atandritam || 12

traividyaḥ syāt sa ced bhikṣur
sa ced bhavati traividyo
mṛtyuhantā nirāsravaḥ |
mṛtyuhāyī nirāsravaḥ |
alpajñātam iti jñātvā
ātvālpajñāta iti tam
hy avajānanty ajānakāh || 13
avajānanty ajānakāḥ || 13

sa cet tv ihānnapānasya
lābhī bhavati pudgalaḥ |
pāpadharmāpi ced bhavati
sa teṣāṃ bhavati pūjitaḥ || 14

bahūn amitrāṃ labhate
saṃghātīprāvṛtaḥ sadā |
lābhī yo hy annapānasya
vastraśayyāsanasya ca || 15

etad ādīnavaṃ jñātvā
satkāreṣu mahābhayaṃ |
alpajñāto hy anutsukaḥ
smṛto bhikṣuḥ parivrajet || 16

nāyam anaśanena jīvate
nāhāro hṛdayasya śāntaye |
āhāraḥ sthitaye tu vidyate
taj jñātvā hi careta eṣaṇām || 17

paṅkas tv iti yo hi vindate
nityaṃ vandanamānanā kule |
sūkṣmaḥ śalyo duruddharaḥ
satkāraḥ kāpuruṣeṇa dustyajaḥ || 18

|| satkāravargaḥ || ||