Aṅguttara Nikāya 4

17. Paṭipadāvagga

169. Sasaṅ­khā­ra­sutta

“Cattārome, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo diṭṭheva dhamme sasaṅ­khā­ra­pari­nib­bāyī hoti. Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo kāyassa bhedā sasaṅ­khā­ra­pari­nib­bāyī hoti. Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo diṭṭheva dhamme asaṅ­khā­ra­pari­nib­bāyī hoti. Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo kāyassa bhedā asaṅ­khā­ra­pari­nib­bāyī hoti.

Kathañca, bhikkhave, puggalo diṭṭheva dhamme sasaṅ­khā­ra­pari­nib­bāyī hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu asubhānupassī kāye viharati, āhāre paṭikūlasaññī, sabbaloke anabhi­rati­saññī, sabba­saṅ­khā­resu aniccānupassī. Maraṇasaññā kho panassa ajjhattaṃ sūpaṭṭhitā hoti. So imāni pañca sekhabalāni upanissāya viharati— saddhābalaṃ, hiribalaṃ, ottappabalaṃ, vīriyabalaṃ, paññābalaṃ. Tassimāni pañcindriyāni adhimattāni pātubhavanti—saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ, paññindriyaṃ. So imesaṃ pañcannaṃ indriyānaṃ adhimattattā diṭṭheva dhamme sasaṅ­khā­ra­pari­nib­bāyī hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo diṭṭheva dhamme sasaṅ­khā­ra­pari­nib­bāyī hoti.

Kathañca, bhikkhave, puggalo kāyassa bhedā sasaṅ­khā­ra­pari­nib­bāyī hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu asubhānupassī kāye viharati, āhāre paṭikūlasaññī, sabbaloke anabhi­rati­saññī, sabba­saṅ­khā­resu aniccānupassī. Maraṇasaññā kho panassa ajjhattaṃ sūpaṭṭhitā hoti. So imāni pañca sekhabalāni upanissāya viharati— saddhābalaṃ, hiribalaṃ, ottappabalaṃ, vīriyabalaṃ, paññābalaṃ. Tassimāni pañcindriyāni mudūni pātubhavanti—saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ, paññindriyaṃ. So imesaṃ pañcannaṃ indriyānaṃ muduttā kāyassa bhedā sasaṅ­khā­ra­pari­nib­bāyī hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo kāyassa bhedā sasaṅ­khā­ra­pari­nib­bāyī hoti.

Kathañca, bhikkhave, puggalo diṭṭheva dhamme asaṅ­khā­ra­pari­nib­bāyī hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ … pe … dutiyaṃ jhānaṃ … pe … tatiyaṃ jhānaṃ … pe … catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. So imāni pañca sekhabalāni upanissāya viharati—saddhābalaṃ … pe … paññābalaṃ. Tassimāni pañcindriyāni adhimattāni pātubhavanti—saddhindriyaṃ … pe … paññindriyaṃ. So imesaṃ pañcannaṃ indriyānaṃ adhimattattā diṭṭheva dhamme asaṅ­khā­ra­pari­nib­bāyī hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo diṭṭheva dhamme asaṅ­khā­ra­pari­nib­bāyī hoti.

Kathañca, bhikkhave, puggalo kāyassa bhedā asaṅ­khā­ra­pari­nib­bāyī hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ … pe … dutiyaṃ jhānaṃ … pe … tatiyaṃ jhānaṃ … pe … catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. So imāni pañca sekhabalāni upanissāya viharati—saddhābalaṃ, hiribalaṃ, ottappabalaṃ, vīriyabalaṃ, paññābalaṃ. Tassimāni pañcindriyāni … pe … paññindriyaṃ. So imesaṃ pañcannaṃ indriyānaṃ muduttā kāyassa bhedā asaṅ­khā­ra­pari­nib­bāyī hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo kāyassa bhedā asaṅ­khā­ra­pari­nib­bāyī hoti. Ime kho, bhikkhave, cattāro puggalā santo saṃvijjamānā lokasmin”ti.

Navamaṃ.