Aṅguttara Nikāya 5

14. Rājavagga

133. Dhamma­rājā­sutta

Yopi so, bhikkhave, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā, sopi na arājakaṃ cakkaṃ vattetī”ti. Evaṃ vutte aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca: “ko pana, bhante, rañño cakkavattissa dhammikassa dhammarañño rājā”ti? “Dhammo, bhikkhū”ti bhagavā avoca.

“Idha, bhikkhu, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammā­dhi­pa­teyyo dhammikaṃ ­rak­khā­varaṇa­guttiṃ saṃvidahati antojanasmiṃ.

Puna caparaṃ, bhikkhu, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammā­dhi­pa­teyyo dhammikaṃ ­rak­khā­varaṇa­guttiṃ saṃvidahati khattiyesu anuyantesu … pe … balakāyasmiṃ brāhma­ṇa­gaha­pati­kesu negama­jāna­padesu samaṇab­rāhma­ṇesu migapakkhīsu. Sa kho so, bhikkhu, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammā­dhi­pa­teyyo dhammikaṃ ­rak­khā­varaṇa­guttiṃ saṃvidahitvā antojanasmiṃ dhammikaṃ ­rak­khā­varaṇa­guttiṃ saṃvidahitvā khattiyesu anuyantesu balakāyasmiṃ brāhma­ṇa­gaha­pati­kesu negama­jāna­padesu samaṇab­rāhma­ṇesu migapakkhīsu dhammeneva cakkaṃ pavatteti; taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ kenaci manussabhūtena paccatthikena pāṇinā.

Evamevaṃ kho, bhikkhu, tathāgato arahaṃ sammāsambuddho dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammā­dhi­pa­teyyo dhammikaṃ ­rak­khā­varaṇa­guttiṃ saṃvidahati bhikkhūsu: ‘evarūpaṃ kāyakammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ kāyakammaṃ na sevitabbaṃ; evarūpaṃ vacīkammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ vacīkammaṃ na sevitabbaṃ; evarūpaṃ manokammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ manokammaṃ na sevitabbaṃ; evarūpo ājīvo sevitabbo, evarūpo ājīvo na sevitabbo; evarūpo gāmanigamo sevitabbo, evarūpo gāmanigamo na sevitabbo’ti.

Puna caparaṃ, bhikkhu, tathāgato arahaṃ sammāsambuddho dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammā­dhi­pa­teyyo dhammikaṃ ­rak­khā­varaṇa­guttiṃ saṃvidahati bhikkhunīsu … pe … upāsakesu … pe … upāsikāsu: ‘evarūpaṃ kāyakammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ kāyakammaṃ na sevitabbaṃ; evarūpaṃ vacīkammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ vacīkammaṃ na sevitabbaṃ; evarūpaṃ manokammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ manokammaṃ na sevitabbaṃ; evarūpo ājīvo sevitabbo, evarūpo ājīvo na sevitabbo; evarūpo gāmanigamo sevitabbo, evarūpo gāmanigamo na sevitabbo’ti.

Sa kho so, bhikkhu, tathāgato arahaṃ sammāsambuddho dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammā­dhi­pa­teyyo dhammikaṃ ­rak­khā­varaṇa­guttiṃ saṃvidahitvā bhikkhūsu, dhammikaṃ ­rak­khā­varaṇa­guttiṃ saṃvidahitvā bhikkhunīsu, dhammikaṃ ­rak­khā­varaṇa­guttiṃ saṃvidahitvā upāsakesu, dhammikaṃ ­rak­khā­varaṇa­guttiṃ saṃvidahitvā upāsikāsu dhammeneva anuttaraṃ dhammacakkaṃ pavatteti; taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmin”ti.

Tatiyaṃ.