Buddhavaṃsa

13. Sume­dha­buddha­vaṃsa

“Padumuttarassa aparena,
Sumedho nāma nāyako;
Durāsado uggatejo,
Sabbalokuttamo muni.

Pasannanetto sumukho,
brahā uju patāpavā;
Hitesī sabbasattānaṃ,
bahū mocesi bandhanā.

Yadā buddho pāpuṇitvā,
kevalaṃ bodhimuttamaṃ;
Sudassanamhi nagare,
dhammacakkaṃ pavattayi.

Tassāpi abhisamayā tīṇi,
Ahesuṃ dhammadesane;
Koṭi­sata­sahas­sā­naṃ,
Paṭha­mā­bhisa­mayo ahu.

Punāparaṃ kumbhakaṇṇaṃ,
yakkhaṃ so damayī jino;
Navuti­koṭi­sahas­sā­naṃ,
dutiyā­bhisa­mayo ahu.

Punāparaṃ amitayaso,
catusaccaṃ pakāsayi;
Asīti­koṭi­sahas­sā­naṃ,
tatiyā­bhisa­mayo ahu.

Sannipātā tayo āsuṃ,
sumedhassa mahesino;
Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ,
santacittāna tādinaṃ.

Sudassanaṃ nāma nagaraṃ,
upagañchi jino yadā;
Tadā khīṇāsavā bhikkhū,
samiṃsu satakoṭiyo.

Punāparaṃ devakūṭe,
bhikkhūnaṃ kathinatthate;
Tadā navutikoṭīnaṃ,
dutiyo āsi samāgamo.

Punāparaṃ dasabalo,
yadā carati cārikaṃ;
Tadā asītikoṭīnaṃ,
tatiyo āsi samāgamo.

Ahaṃ tena samayena,
uttaro nāma māṇavo;
Asītikoṭiyo mayhaṃ,
ghare sannicitaṃ dhanaṃ.

Kevalaṃ sabbaṃ datvāna,
sasaṃghe lokanāyake;
Saraṇaṃ tassupagañchiṃ,
pabbaj­jañ­cā­bhi­ro­ca­yiṃ.

Sopi maṃ buddho byākāsi,
karonto anumodanaṃ;
‘Tiṃ­sakap­pa­sahas­samhi,
ayaṃ buddho bhavissati.

Padhānaṃ padahitvāna,
… pe …
hessāma sammukhā imaṃ’.

Tassāpi vacanaṃ sutvā,
bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;
Uttariṃ vata­ma­dhiṭṭhā­siṃ,
dasa­pārami­pūriyā.

Suttantaṃ vinayañcāpi,
navaṅgaṃ satthusāsanaṃ;
Sabbaṃ ­pariyā­puṇit­vāna,
sobhayiṃ jinasāsanaṃ.

Tatthappamatto viharanto,
Nisaj­jaṭ­ṭhāna­caṅkame;
Abhiññāsu pāramiṃ gantvā,
Brahma­loka­magañ­chahaṃ.

Sudassanaṃ nāma nagaraṃ,
sudatto nāma khattiyo;
Sudattā nāma janikā,
sumedhassa mahesino.

Nava­vassa­sahas­sāni,
Agāraṃ ajjha so vasi;
Sucan­da­kañ­cana­siri­vaḍḍhā,
Tayo pāsādamuttamā.

Tiso­ḷasa­sahas­sāni,
nāriyo samalaṅkatā;
Sumanā nāma sā nārī,
punabbasu nāma atrajo.

Nimitte caturo disvā,
hatthiyānena nikkhami;
Anūnakaṃ aḍḍhamāsaṃ,
padhānaṃ padahī jino.

Brahmunā yācito santo,
sumedho lokanāyako;
Vatti cakkaṃ mahāvīro,
sudas­sa­nuyyāna­muttame.

Saraṇo sabbakāmo ca,
ahesuṃ aggasāvakā;
Sāgaro nāmupaṭṭhāko,
sumedhassa mahesino.

Rāmā ceva surāmā ca,
ahesuṃ aggasāvikā;
Bodhi tassa bhagavato,
mahānīpoti vuccati.

Uruvelā yasavā ca,
ahesuṃ aggupaṭṭhakā;
Yasodharā sirimā ca,
ahesuṃ aggupaṭṭhikā.

Aṭṭhā­sī­ti­ratanāni,
accuggato mahāmuni;
Obhāseti disā sabbā,
cando tāragaṇe yathā.

Cakkavattimaṇī nāma,
yathā tapati yojanaṃ;
Tatheva tassa ratanaṃ,
samantā pharati yojanaṃ.

Navuti­vassa­sahas­sāni,
āyu vijjati tāvade;
Tāvatā tiṭṭhamāno so,
tāresi janataṃ bahuṃ.

Tevijja­cha­ḷabhiñ­ñehi,
balappattehi tādihi;
Samākulamidaṃ āsi,
arahantehi sādhuhi.

Tepi sabbe amitayasā,
vippamuttā nirūpadhī;
Ñāṇālokaṃ dassayitvā,
nibbutā te mahāyasā.

Sumedho jinavaro buddho,
Medhārāmamhi nibbuto;
Dhātu­vitthā­rikaṃ āsi,
Tesu tesu padesato”ti. (615)

Sumedhassa bhagavato vaṃso ekādasamo.