Udānavarga
Puṣpavarga
ka imāṃ pṛthivīṃ vijesyate
yamalokaṃ ca tathā sadevakaṃ |
ko dharmapadaṃ sudeśitam
kuśalaḥ puṣpam iva praceṣyate || 1śaikṣaḥ pṛthivīṃ vijeṣyate
yamalokaṃ ca tathā sadevakam
sa hi dharmapadaṃ sudeśitaṃ
kuśalaḥ puṣpam iva praceṣyate || 2vanaṃ chindata mā vṛkṣaṃ
vanād vai jāyate bhayam |
chitvā vanaṃ samūlaṃ tu
nirvaṇā bhavata bhikṣavaḥ || 3na chidyate yāvatā vanaṃ
hy anumātram api narasya bandhuṣu |
pratibaddhamanāḥ sa tatra vai
vatsaḥ kṣīrapaka iva mātaram || 4ucchindhi hi sneham ātmanaḥ
padmaṃ śāradakaṃ yathodakāt |
śāntimārgam eva bṛṃhayen
nirvānaṃ sugatena deśitam || 5yathāpi ruciraṃ puṣpaṃ
varṇavat syād agandhavat |
evaṃ subhāṣitā vāca
niṣphalāsāv akurvataḥ || 6yathāpi ruciraṃ puṣpaṃ
varṇavat syāt sugandhavat |
evaṃ subhāṣitā vācā
saphalā bhavati kurvataḥ || 7yathāpi bhramaraḥ puṣpād
varṇagandhāv aheṭhayan |
paraiti rasam ādāya
tathā grāmāṃ muniś caret || 8na pareṣāṃ vilomāni
na pareṣāṃ kṛtākṛtam |
ātmanas tu samīkṣeta
samāni viṣamāni ca || 9yathāpi puṣparāśibhyaḥ
kuryān mālāguṇāṃ bahūn |
evaṃ jātena martyena
kartavyaṃ kuśalaṃ bahu || 10varṣāsu hi yathā puṣpaṃ
vaguro vipramuñcati |
evaṃ rāgaṃ ca doṣaṃ ca
vipramuñcata bhikṣavaḥ || 11yathā saṃkārakūṭe tu
vyujjhite hi mahāpathe |
padmaṃ tatra tu jāyeta
śucigandhi manoramam || 12evaṃ saṃkārabhūte ’sminn
andhabhūte pṛthagjane |
prajñayā vyatirocante
samyakṣaṃbuddhaśrāvakāḥ || 13puṣpāṇy eva pracinvantam
vyāsaktamanasaṃ naram |
suptaṃ grāmaṃ mahaughaiva
mṛtyur ādāya gacchati || 14⏓ ⏓ ⏓ ⏓ ⏑ − − −
⏓ ⏓ ⏓ ⏓ ⏑ − naram |
suptaṃ grāmaṃ mahaughaiva
mṛtyur ādāya gacchati || 14Apuṣpāṇy eva pracinvantaṃ
vyāsaktamanasaṃ naram |
atṛptam eva kāmeṣu
tv antakaḥ kurute vaśam || 15puṣpāṇy eva pracinvantaṃ
vyāsaktamanasaṃ naram |
anutpanneṣu bhogeṣu
tv antakaḥ kurute vaśam || 16kumbhopamaṃ kāyam imaṃ viditvā
marīcidharmaṃ paribudhya caiva |
chitveha mārasya tu puṣpakāṇi
tv adarśanaṃ mṛtyurājasya gacchet || 17phenopamaṃ kāyam imaṃ viditvā
marīcidharmaṃ paribudhya caiva |
chitveha mārasya tu puṣpakāṇi
tv adarśanaṃ mṛtyurājasya gacchet || 18kumbhopamaṃ lokam imaṃ viditvā
marīcidharmaṃ paribudhya caiva |
chitveha mārasya tu puṣpakāṇi
tv adarśanaṃ mṛtyurājasya gacchet || 19phenopamaṃ lokam imaṃ viditvā
marīcidharmaṃ paribudhya caiva |
chitveha mārasya tu puṣpakaṇi
tv adarśanaṃ mṛtyurājasya gacchet || 20yo nādhyagamad bhaveṣu sāraṃ
buddhvā puṣpam udumbarasya yadvat |
sa tu bhikṣur idaṃ jahāty apāraṃ
hy urago jīrṇam iva tvacaṃ purāṇam || 21yo rāgam udācchinatty aśeṣaṃ
bisapuṣpam iva jaleruhaṃ vigāhya |
sa tu bhikṣur idaṃ jahāty apāraṃ
hy urago jīrṇam iva tvacaṃ purāṇam || 21Ayo dveṣam udācchinatty aśeṣaṃ
bisapuṣpam iva jaleruhaṃ vigāhya |
sa tu bhikṣur idaṃ jahāty apāraṃ
hy urago jīrṇam iva tvacaṃ purānam || 21Byo moham udācchinatty aśeṣam
bisapuṣpam iva jaleruhaṃ vigāhya |
sa tu bhikṣur idaṃ jahāty apāraṃ
hy urago jīrṇam iva tvacaṃ purāṇam || 21Cyo mānam udācchinatty aśeṣaṃ
bisapuṣpam iva jaleruhaṃ vigāhya |
sa tu bhikṣur idaṃ jahāty apāraṃ
hy urago jīrṇam iva tvacaṃ purāṇam || 21Dyo lobham udācchinatty aśeṣaṃ
bisapuṣpam iva jaleruhaṃ vigāhya |
sa tu bhikṣur idaṃ jahāty apāraṃ
hy urago jīrṇam iva tvacaṃ purāṇam || 21Etṛṣṇāṃ ya udācchinatty aśeṣaṃ
bisapuṣpam iva jaleruhaṃ vigāhya |
sa tu bhikṣur idaṃ jahāty apāraṃ
hy urago jīrṇam iva tvacaṃ purāṇam || 21F
|| puṣpavargaḥ || ||