Udānavarga

Tathāgatavarga

sarvābhibhūḥ sarvavid eva cāsmi
sarvaiś ca dharmaiḥ satataṃ na liptaḥ |
sarvaṃjahaḥ sarvabhayād vimuktaḥ
svayaṃ hy abhijñāya kam uddiśeyam || 1

kam uddiśeyaṃ tv asamo hy atulyaḥ
svayaṃ pravaktā hy adhigamya bodhim |
tathāgato devamanuṣyaśāstā
sarvajñatāṃ prāpya balair upetaḥ || 2

ahaṃ hi lokeṣv arahann
ahaṃ lokeṣv anuttaraḥ |
sadevakeṣu lokeṣu
cāhaṃ mārābhibhūr jinaḥ || 3

ācāryo me na vai kaś cit
sadṛśaś ca na vidyate |
eko ’smiṃ loke saṃbuddhaḥ
prāptaḥ saṃbodhim uttamaṃ || 4

jinā hi mādṛśā jñeyā
ye prāptā hy āsravakṣayaṃ |
jitā me pāpakā dharmās
tato ’ham upagā jinaḥ || 5

bārāṇasīṃ gamiṣyāmi
haniṣye ’mṛtadundubhiṃ |
dharmacakraṃ pravartayiṣye
lokeṣv aprativartitam || 6

na hi santaḥ prakāśyante
viditvā lokaparyāyaṃ |
ādeśayanto virajaḥ
padaṃ sāntamanīṣiṇaḥ || 7

nadantīha mahāvīrāḥ
saddharmeṇa tathāgatāḥ |
dharmeṇa nadamānānāṃ
ke tv asūyed vijānakāḥ || 8

ye dhyānaprasṛtā dhīrā
naiṣkramyopaśame ratāḥ |
devāpi spṛhayanty eṣāṃ
buddhānāṃ śrimatāṃ sadā || 9

teṣāṃ devā manuṣyāś ca
saṃbuddhānāṃ yaśasvināṃ |
spṛhayanty āśubuddhīnāṃ
śarīrāntimadhāriṇām || 10

ye cābhyatitā saṃbuddhā
ye ca buddhā hy anāgatāḥ |
yaś cāpy etarhi saṃbuddho
bahūnāṃ śokanāśakaḥ || 11

sarve saddharmaguravo
vyāhārṣu viharanti ca |
athāpi vihariṣyanti
eṣā buddheṣu dharmatā || 12

tasmād ihātmakāmena
māhātmyam abhikākṣatā |
saddharmo gurukartavyaḥ
smaratā buddhaśāsanam || 13

na śraddhāsyanti vai ye tu
narā buddhasya śāsanaṃ |
vyasanaṃ te gamiṣyanti
vaṇijo rākṣasīṣv iva || 14

śraddhāsyanti tu ye nityaṃ
narā buddhasya śāsanaṃ |
svastinā te gamiṣyanti
vālāhenaiva vāṇijāḥ || 15

tathāgataṃ buddham iha svayabhuva
dvau vai vitarkau bahulaṃ samudācarete |
kṣemas tathaiva pravivekayuktas
tamonudaṃ pāragataṃ maharṣim || 16

prāptaḥ sa cāryo vaśitām aśeṣāṃ
viśvottara sarvabhayād vimukta |
tṛṣṇāprahīṇo vimalo nirāśaś
cālokayaṃ lokahitāya satvān || 17

śaile yathā parvatamūrdhani sthito
yathaiva paśyej janatāṃ samantāt |
tathā hy asau dharmamayaṃ sumedhāḥ
prāsādam āruhya samantacakṣuḥ |
śokābhibhūtāṃ janatām aśoko
’drākṣīd imāṃ jātijarābhibhūtām || 18

\\ tathāgatavarga \\\\