Udānavarga

Srutavarga

sādhu śrutaṃ sucaritaṃ
sādhu cāpy aniketatā |
pradakṣiṇaṃ pravrajyā ca
śrāmaṇyasyānulomikam || 1

bālā ihāvijānantaś
caranti hy amarā iva |
vijānatāṃ tu saddharmam
āturasyaiva śarvarī || 2

yathā hy agāraṃ succhannaṃ
praviśya tamasā sphuṭam |
vidyamānāni rūpāṇi
cakṣuṣmāṃ hi na paśyati || 3

tathaiveha naro nityaṃ
ānavān api yo bhavet |
aśrutvā na vijānāti
dharmāṃ kalyāṇapāpakān || 4

pradīpena tu rūpāṇi
cakṣuṣmāṃ paśyate yathā |
evaṃ srutvā vijānāti
dharmām kalyāṇapāpakān || 5

srutvā dharmāṃ vijānāti
śrutvā pāpaṃ na sevate |
śrutvā hy anarthaṃ varjayate
śrutvā prāpnoti nirvṛtim || 6

bahuśruto ’pi ced bhavati
śīloṣu tv asamāhitaḥ |
śīlatas taṃ vigarhanti
nāsya saṃ­padyato śrutam || 7

alpaśruto ’pi ced bhavati
śīleṣu susamāhitaḥ |
śīlatas taṃ praśaṃsanti
tasya saṃpadyate śrutam || 8

alpaśruto ’pi ced bhavati
śīlesu tv asamāhitaḥ |
ubhayatas taṃ vigarhanti
nāsya saṃpadyate vratam || 9

bahu­śruto ’pi ced bhavati
śīleṣu susamāhitaḥ |
ubhayatas taṃ praśaṃsanti
tasya saṃpadyate vratam || 10

bahu­śrutaṃ dharmadharaṃ
prājñaṃ nityaṃ samāhitam |
niṣkaṃ jāmbunadasyaiva
kas taṃ ninditum arhati || 11

ye me rūpeṇa minvanti
ye rūpeṇa pramiṇvanti
ye me ghoeṇā cānvagāḥ |
māṃ ghoṣeṇānuyānti ca |
chandarāgavaśopetā
chandarāgavaśopetā
na māṃ jānanti te janāḥ || 12
na māṃ jānanti te janāḥ || 12

ādhyātmaṃ ca na jānāti
bahirdhā tu vipaśyati |
bahirdhāphaladarśī tu
sa vai ghoṣena nīyate || 13

ādhyātmaṃ tu prajānāti
bahirdhā ca na paśyati |
ādhyātmaphaladarśī tu
sa vai ghoṣeṇa nīyate || 14

ādhyātmaṃ ca na jānāti
bahirdhā ca na paśyati |
ubhaye ’phaladarśī tu
sa vai ghoseṇa nīyate || 15

ādhyatmaṃ ca prajānāti
bahirdhā ca vipaśyati |
sa tu niḥsaraṇaprajño
na vai ghoṣeṇa nīyate || 16

bahu śṛṇoti śrotreṇa
śrotreṇa śruyato bahu
bahu paśyati cakṣuṣā |
dṛśyate bahu cakṣuṣā |
na tad dṛṣṭaṃ śrutaṃ dhīraḥ
na tad drṣṭaṃ śrutaṃ dhiraḥ
sarvaṃ śraddhātum arhati || 17
sarvaṃ sraddhātum arhati || 17

vij­ñāna­sārāni subhāṣitāni
jñātaṃ śrutaṃ caiva samādhisāram |
na tasya vijñānaśrutaṃ mahārthaṃ
yaḥ sāhaso bhavati naraḥ pramattaḥ || 18

dharme tu ye hy āryanivedite ratās
tadā carante vacasā yadāhuḥ |
te kṣānti­sauratyasamādhigocarāḥ
śrutasya buddher api sāram adhyaguḥ || 19

|| śrutavargaḥ || ||