Udānavarga
Ātmavarga
subhāṣitasya śikṣeta
śramaṇopāsanasya ca |
ekāsanasya ca rahaś
cittavyupaśamasya ca || 1ekāsanaṃ tv ekaśayyām
ekacaryām atandritaḥ |
ramayec caikam ātmānaṃ
vaneṣv ekaḥ sadā vaset || 2yaḥ sahasraṃ sahasrāṇāṃ
saṃgrāme dvisatāṃ jayet |
yaś cātmānaṃ jayed ekaṃ
saṃgrāmo durjayaḥ sa vai || 3ātmā hy asya jitaḥ śreyāṃ
yac ceyam itarāḥ prajāḥ |
ātmadāntasya puruṣasya
nityaṃ saṃvṛtacāriṇaḥ || 4na devā nāpi gandharvā
na māro brāhmaṇā saha |
jitasyāpajitaṃ kuryus
tathā prājñasya bhikṣuṇaḥ || 5ātmānam eva prathamaṃ
pratirūpe niveśayet |
tato ’nyam anuśāsīta
⏓ ⏓ ⏓ ⏓ yathā hy aH ⏓ || 6ātmānam eva prathamaṃ
pratirūpe nivesayet |
tato ’nyam anusāsīta
na kliśyeta hi paṇḍtaḥ || 7ātmānaṃ hi tathā kuryāc
chāsītānyaṃ yathā svayam |
sudānto bata me nityam
ātmā sa hi sudurdamaḥ || 8ātmānaṃ hi tathā kuryāc
chāsītānyaṃ yathā svayam |
ātmā dānto mayā nityam
ātmadānto hi paṇḍitaḥ || 9ātmano ’rthaṃ parārthena
bahunāpi na hāpayet |
ātmārthaṃ paramaṃ jñātvā
svakārthaparamo bhavet || 10ātmā tv ihātmano nathaḥ
ko nu nāthaḥ paro bhavet |
ātmanā hi sudāntena
nāthaṃ labhati paṇḍitaḥ || 11ātmā tv ihātmano nāthaḥ
ko nu nāthaḥ paro bhavet |
ātmanā hi sudāntena
arthaṃ labhati paṇḍitaḥ || 12ātmā tv ihātmano nāthaḥ
ko nu nāthaḥ paro bhavet |
ātmanā hi sudāntena
dharmam labhati paṇḍitaḥ || 13ātmā tv ihātmano nāthaḥ
ko nu nāthaḥ paro bhavet |
ātmanā hi sudāntena
yaśo labhati paṇḍitaḥ || 14ātmā tv ihātmano nāthaḥ
ko nu nāthaḥ paro bhavet |
ātmanā hi sudāntena
kīrtim labhati paṇḍitaḥ || 15ātmā tv ihātmano nāthaḥ
ko nu nāthaḥ paro bhavet |
ātmanā hi sudāntena
sukhaṃ labhati paṇḍitaḥ || 16ātmā tv ihātmano nāthaḥ
ko nu nāthaḥ paro bhavet |
ātmanā hi sudāntena
svargaṃ labhati panditaḥ || 17ātmā tv ihatmano nāthaḥ
ko nu nāthaḥ paro bhavet
ātmanā hi sudāntena
ciraṃ svargeṣu modate || 18atmā tv ihatmano nāthaḥ
ko nu nāthaḥ paro bhavet |
ātmanā hi sudāntena
ciraṃ svarge pratiṣṭhati || 19ātmā tv ihātmano nāthaḥ
ko nu nāthaḥ paro bhavet |
ātmanā hi sudāntena
prajñāṃ labhati paṇḍitaḥ || 20ātmā tv ihātmano nāthaḥ
ko nu nāthaḥ paro bhavet |
ātmanā hi sudāntena
jñātimadhye virocate || 21ātmā tv ihātmano nāthaḥ
ko nu nāthaḥ paro bhavet
ātmanā hi sudāntena
śokamadhye na śocati || 22ātmā tv ihātmano nāthaḥ
ko nu nāthaḥ paro bhavet |
atmanā hi sudāntena
sarvaṃ chindati bandhanam || 23ātmā tv ihātmano nāthaḥ
ko nu nāthaḥ paro bhavet |
ātmanā hi sudāntena
sarvās tyajati durgatīḥ || 24ātmā tv ihātamano nāthaḥ
ko nu nāthaḥ paro bhavet |
ātmanā hi sudāntena
sarvaduḥkhāt pramucyate || 25ātmā tv ihātmano nāthaḥ
ko nu nāthaḥ paro bhavet |
ātmanā hi sudāntena
nirvāṇasyaiva so ’ntike || 26
|| ātmavargaḥ || ||