Udānavarga

śīlavarga

śīlaṃ rakṣeta medhāvī
prārthaya vai sukhatrayam |
praśaṃsā vittalābhaṃ ca
pretya svarge ca modanam || 1

sthānāny etāni saṃpaśyaṃ
śīlaṃ rakṣeta paṇḍitaḥ |
āryo darśanasaṃpannaḥ
sa loke labhate śivam || 2

sukhaṃ śīlasamādānaṃ
kāyo na paridahyate |
sukhaṃ ca rātrau svapati
pratibuddhaś ca nandati || 3

śīlaṃ yāvaj jarā sādhu
śraddhā sādhu pratiṣṭhitā |
prajñā narāṇāṃ ratnaṃ vai
puṇyaṃ corai sudurharam || 4

kṛtvā puṇyāni saprajño
datvā dānāni śīlavān |
iha cātha paratrāsau
sukhaṃ samadhigacchati || 5

śīle pratiṣṭhito bhikṣur
indriyaiś ca susaṃvṛtaḥ |
bhojane cāpi mātrajño
yukto jāgarikāsu ca || 6

viharann evam ātāpī
hy ahorātram atandritaḥ |
abhavyaḥ parihāṇāya
nirvāṇasyaiva so ’ntike || 7

śīle pratiṣṭhito bhikṣuś
cittaṃ prajñāṃ ca bhāvayet |
ātāpī nipako nit­yaṃ
prāpnuyād dukha­saṃ­kṣayaṃ || 8

tasmāt satataśīlī syāt
samādher anurakṣakaḥ |
vipaśyanāyāṃ śikṣec ca
saṃpranapratismṛtaḥ || 9

sa tu vikṣīṇasaṃ­yogaḥ
kṣīṇamāno niraupadhiḥ |
kāyasya bhedāt saprajñaḥ
saṃkhyān nopaiti nirvṛtaḥ || 10

śīlaṃ samādhiḥ prajñā ca
yasya hy ete subhāvitāḥ |
so ’tyantaniṣṭho vimalas
tv aśokaḥ kṣīṇasaṃbhavaḥ || 11

saṅgāt pramukto hy asita
ājñātāvī niraupadhiḥ |
atikramya māraviṣayam
ādityo vā virocate || 12

uddhatasya pramattasya
bhikṣuṇo bahirātmanaḥ |
śīlaṃ samādhiḥ prajñā ca
pāripūriṃ na gacchati || 13

channam evābhivarṣati
vivṛtaṃ nābhivarṣati |
tasmād dhi cchannaṃ vivared
evaṃ taṃ nābhivarṣati || 14

etad dhi dṛṣṭvā śikṣeta
sadā śīleṣu paṇḍitaḥ |
nirvāṇagamanaṃ mārgaṃ
kṣipram eva viśodhayet || 15

na puṣpagandhaḥ prativātam eti
na vāhnijāt tagarāc candanād vā |
satāṃ tu gandhaḥ prativātam eti
sarvā diśaḥ satpuruṣaḥ pravāti || 16

tagarāc candanāc cāpi
vārṣikāyās tathotpalāt |
etebhyo gandhajātebhyaḥ
śīlagandhas tv anuttaraḥ || 17

alpamātro hy ayaṃ gandho
yo ’yaṃ tagaracandanāt |
yas tu śīlavatāṃ gandho
vāti deveṣv apīha saḥ || 18

teṣāṃ viśuddhaśīlānāṃ
apramādavihāriṇām |
samyagājñāvimuktānāṃ
māro mārgaṃ na vindati || 19

eṣa kṣemagamo mārga
eṣa mārgo viśuddhaye |
pratipannakāḥ prahāsyanti
dhyāyino mārabandhanam || 20

|| śīlavargaḥ || ||