Saṃyutta Nikāya 12

3. Dasabalavagga

28. Bhikkhusutta

Sāvatthiyaṃ viharati. “Tatra kho … pe … idha, bhikkhave, bhikkhu jarāmaraṇaṃ pajānāti, ­jarāma­raṇa­sa­muda­yaṃ pajānāti, ­jarāma­raṇa­nirodhaṃ pajānāti, ­jarāma­raṇa­nirodha­gā­miniṃ paṭipadaṃ pajānāti, jātiṃ pajānāti … pe … bhavaṃ pajānāti … upādānaṃ pajānāti … taṇhaṃ pajānāti … vedanaṃ pajānāti … phassaṃ pajānāti … saḷāyatanaṃ pajānāti … nāmarūpaṃ pajānāti … viññāṇaṃ pajānāti … saṅkhāre pajānāti, saṅ­khā­ra­sa­muda­yaṃ pajānāti, saṅ­khā­ra­nirodhaṃ pajānāti, saṅ­khā­ra­nirodha­gā­miniṃ paṭipadaṃ pajānāti.

Katamañca, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ? Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhi tamhi sattanikāye jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṃ pāliccaṃ valittacatā āyuno saṃhāni indriyānaṃ paripāko—ayaṃ vuccati jarā. Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhā tamhā sattanikāyā cuti cavanatā bhedo antaradhānaṃ maccu maraṇaṃ kālakiriyā khandhānaṃ bhedo kaḷevarassa nikkhepo; idaṃ vuccati maraṇaṃ. Iti ayañca jarā idañca maraṇaṃ. Idaṃ vuccati, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ. Jātisamudayā jarā­maraṇa­sa­mudayo; jātinirodhā jarā­maraṇa­nirodho. Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo ­jarāma­raṇa­nirodha­gāminī paṭipadā. Seyyathidaṃ—sammādiṭṭhi … pe … sammāsamādhi.

Katamā ca, bhikkhave, jāti … pe … katamo ca, bhikkhave, bhavo … katamañca, bhikkhave, upādānaṃ … katamā ca, bhikkhave, taṇhā … vedanā … phasso … saḷāyatanaṃ … nāmarūpaṃ … viññāṇaṃ ….

Katame ca, bhikkhave, saṅkhārā? Tayome, bhikkhave, saṅkhārā—kāyasaṅkhāro, vacīsaṅkhāro, cittasaṅkhāro. Ime vuccanti, bhikkhave, saṅkhārā. Avijjāsamudayā saṅ­khā­ra­sa­mudayo; avijjānirodhā saṅ­khā­ra­nirodho. Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saṅ­khā­ra­nirodha­gāminī paṭipadā. Seyyathidaṃ—sammādiṭṭhi … pe … sammāsamādhi.

Yato kho, bhikkhave, bhikkhu evaṃ jarāmaraṇaṃ pajānāti, evaṃ ­jarāma­raṇa­sa­muda­yaṃ pajānāti, evaṃ ­jarāma­raṇa­nirodhaṃ pajānāti, evaṃ ­jarāma­raṇa­nirodha­gā­miniṃ paṭipadaṃ pajānāti, evaṃ jātiṃ pajānāti … pe … bhavaṃ … upādānaṃ … taṇhaṃ … vedanaṃ … phassaṃ … saḷāyatanaṃ … nāmarūpaṃ … viññāṇaṃ … saṅkhāre … saṅ­khā­ra­sa­muda­yaṃ … saṅ­khā­ra­nirodhaṃ … evaṃ saṅ­khā­ra­nirodha­gā­miniṃ paṭipadaṃ pajānāti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu diṭṭhisampanno itipi, ­dassa­na­sam­panno itipi, āgato imaṃ saddhammaṃ itipi, passati imaṃ saddhammaṃ itipi, sekkhena ñāṇena samannāgato itipi, sekkhāya vijjāya samannāgato itipi, dhammasotaṃ samāpanno itipi, ariyo nib­bedhi­kapañño itipi, amatadvāraṃ āhacca tiṭṭhati itipī”ti.

Aṭṭhamaṃ.